Sura Al-A'raf — Aya 17

Maana za maneno:

• Minkabari yao (min bayni aydihim): Mbele yao, yaani kuelekea Akhera.
• Kutoka nyuma yao (min khalfihim): Kuelekea duniani.
• Kulia kwao (an yamanihim): Njia za wema na kheri.
• Kushoto kwao (an shamailihim): Njia za uovu na shari.
• Shakirina (شَاكِرِينَ): Wenye kumshukuru Mwenyezi Mungu kwa kumuamini na kumtii.

Ufafanuzi wa Aya:

Baada ya Ibilisi kuapa kumdanganya mwanadamu na kumwongoza kwenye upotofu, alisema: "Kisha bila shaka nitawajia watoto wa Adam kutoka kila upande na kila njia. Nitawafitinia kuhusu Akhera kwa kuwatia shaka na kuwahadaa kuwa hakuna ufufuo wala hisabu. Na kutoka upande wa dunia nitawapamba matamanio yake na kuwazoeza kuipenda mno, hata wakaiacha Akhera. Na kutoka upande wa wema nitawazuia wasiufuate kwa kuwatia uzito na udaathari. Na kutoka upande wa uovu nitawapendezea na kuwahamasisha waufuate. Kwa hiyo, Ewe Mola wangu, hautawakuta wengi wao wakikushukuru kwa neema zako na kukuamini wewe pekee."

Hii ni kauli ya Ibilisi aliyoitoa kwa kujivunia na kudai, na Mwenyezi Mungu alimthibitishia katika Aya nyingine: "Na hakika Ibilisi alikwisha kuthibitisha dhani yake juu yao" (Saba': 20). Maana yake ni kwamba wengi wa wanadamu walimfuata Ibilisi na kumcha Mungu ni wachache tu.

Faida Zinazotokana na Aya hii:

1. Uadui wa Ibilisi ni dhahiri na wa kila upande: Muislamu anatakiwa kuwa makini na kujilinda dhidi ya mashambulizi ya shetani yanayokuja kutoka pande zote — mbele, nyuma, kulia na kushoto. Hivyo, ni lazima kumtumia Mwenyezi Mungu kwa kusoma Qur'an, kumbukumbu za asubuhi na jioni, na kuzingatia amri za dini.
2. Umuhimu wa kumshukuru Mwenyezi Mungu: Aya inatuonya kwamba wengi wa wanadamu hawamshukuru Mwenyezi Mungu. Hivyo, ni lazima tujitahidi kuwa miongoni mwa wachache wanaomshukuru kwa kumtii na kumuabudu.
3. Ibilisi hana uwezo juu ya waumini wakweli: Mwenyezi Mungu amesema kuwa Ibilisi hana mamlaka juu ya waja wake wakweli wanaomtegemea Yeye. Hivyo, kumng'ang'ania Mwenyezi Mungu na kuwa na imani thabiti ndiyo kinga dhidi ya upotofu.
4. Dunia na Akhera ni mtihani: Shetani huwafitini watu kwa kuwapamba dunia na kuwatia shaka Akhera. Muislamu anapaswa kusawazisha kati ya mahitaji ya dunia na maandalizi ya Akhera, bila ya kupindukia katika mojawapo.
5. Wachache ndio walio sawa: Aya inaonyesha kwamba wafuasi wa haki ni wachache, lakini hilo halipaswi kumfanya Muislamu ajionee aibu au kufuata wengi walio kwenye uharibifu. Bali anapaswa kusimama imara kwenye haki hata kama wengi wanamkhalifu.