Аль-Араф сүресі — Аят 175

1. Сөздердің мағынасы:

• وَاتْلُ — оқып бер, айтып бер, баянда.
• نَبَأَ — хабар, әңгіме, жағдай.
• آتَيْنَاهُ — оған бердік.
• آيَاتِنَا — Біздің аяттарымыз, белгілеріміз, дәлелдеріміз.
• فَانسَلَخَ — одан сылынып шықты, ажырады, терісінен сыпырылғандай босады.
• فَأَتْبَعَهُ — оған ілесті, соңынан ерді.
• الْغَاوِينَ — адасқандар, тура жолдан тайғандар.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, Пайғамбар! Сен өз қауымыңа және яһудилерге сол бір адамның хабарын баяндап бер. Ол адамға Біз Өз аяттарымызды, яғни ілім мен дәлелдерді берген едік. Ол соларды біліп, шындықты түсінді, бірақ олармен амал қылмады. Керісінше, олардан толық ажырап, терісінен сыпырылған жыландай сылынып шықты. Сөйтіп, шайтан оған ілесіп, оны өзіне серік етіп алды. Нәтижесінде ол бұрын тура жолда болған, құтқарылған адамдардың қатарында еді, бірақ кейін адасқандардың, жолдан тайып, құрығандардың біріне айналды. Бұған себеп — ол Раббысының әміріне қарсы шығып, шайтанға бой ұсынды.

Бұл аят — ғалымдар мен білім иелеріне ең ауыр ескертулердің бірі. Себебі бір адамға ілім беріліп, ол сол ілімді өзіне зиян келтіретін нәрсеге айналдырса, одан үлкен апат жоқ. Білім — амалмен бірге болғанда ғана пайдалы. Егер білім иесі онымен амал қылмаса, ол оған пайда әкелмейді, керісінше, оның дәлелі болады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят бізге білімнің өзі ғана жеткіліксіз екенін, онымен амал қылу керектігін үйретеді. Білім — Алланың берген үлкен нығметі, оны қадірлеп, игілікке жарату қажет.
• Адам баласына берілген әрбір нығмет, әсіресе ілім мен түсінік, жауапкершілік жүктейді. Оны дұрыс пайдаланбау адамды адасушылыққа әкелуі мүмкін.
• Шайтан әрқашан адамды азғыруға дайын тұрады. Егер адам Алланың жолынан тайып кетсе, шайтан оған серік болады. Сондықтан әрдайым Аллаға сиынып, жолдан таймауға тырысу керек.
• Ислам діні білім мен амалды бірге алып жүруді талап етеді. Білімді адамның қоғамға үлгі болуы, ілімін игілікке жаратуы — үлкен сауап.
• Бұл аят адамды Алланың берген нығметтеріне шүкіршілік етуге, оларды дұрыс жолда пайдалануға шақырады. Шүкіршілік еткен адам нығметтің артуына себеп болады.
• Құран Кәрімнің әрбір аяты — адамзатқа берілген ғибрат пен өсиет. Оны оқып, түсініп, өмірде қолдану — әрбір мұсылманның парызы.