سوره اعراف — آيت 79

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• فَتَوَلَّىٰ: پوءِ منهن موڙيائين، مُنهن ڦيريائين.
• عَنْهُمْ: انهن کان.
• أَبْلَغْتُكُمْ: اوھان تائين پھچايم.
• رِسَالَةَ رَبِّي: پنھنجي رب جو پيغام.
• نَصَحْتُ لَكُمْ: اوھان جي لاءِ خيرخواهي ڪيم، نصيحت ڪيم.
• النَّاصِحِينَ: نصيحت ڪندڙن، خيرخواهن.

2) تفسير:

حضرت صالح عليه السلام جڏهن پنھنجي قوم جي سرڪشي ۽ ھٺ ڏٺي، ۽ انهن الله جي حڪم سان اونٽي کي ماري ڇڏيو، تڏهن کين سزا اچڻ کان اڳ يا سزا اچڻ وقت پنھنجي قوم کان منهن موڙيائين ۽ کين مخاطب ٿي چيائين: اي منھنجي قوم! بيشڪ آءٌ اوھان تائين پنھنجي رب جو پيغام ۽ حڪم پھچايو، ۽ اوھان کي نيڪيءَ جي ترغيب ۽ بديءَ کان ڊيڄارڻ ذريعي خيرخواهي ۽ نصيحت ڪيم، پر اوھان اھڙا ماڻھو آھيو جو نصيحت ڪندڙن ۽ خيرخواهن کي پسند نٿا ڪيو، تنھنڪري اوھان منھنجي نصيحت قبول نه ڪئي ۽ نه ئي ان تي عمل ڪيو.

حضرت صالح عليه السلام اهي ڳالهيون چئي پنھنجي قوم تي افسوس ۽ ڏک جو اظهار ڪيو، ڇاڪاڻ ته اهي ايمان نه آڻڻ سبب ھلاڪت ۾ مبتلا ٿي ويا، ۽ ساڻن گڏ توبيخ پڻ ڪيائين ته اوھان نصيحت قبول نه ڪئي.

3) فائدا ۽ سبق:

• دعوت ۽ نصيحت جو فرض ادا ڪرڻ: الله جو نبي ۽ مبلغ پنھنجو فرض پوريءَ طرح ادا ڪري ٿو، پوءِ قوم مڃي يا نه مڃي، ان جو ذمو خود انهن تي آهي. اسان کي به نيڪيءَ جو حڪم ۽ بديءَ کان منع ڪرڻ ۾ ڪوتاهي نه ڪرڻ گھرجي.
• نصيحت ڪندڙن سان محبت: اسلام سيکاريندو آهي ته نصيحت ڪندڙ ۽ خيرخواه ماڻھن کي دل سان قبول ڪيو وڃي، نه ڪي انهن کان ڪن ڪري ۽ نفرت ڪجي. جيڪو اسان کي نيڪيءَ ڏانھن سڏي ۽ بديءَ کان روڪي، اها اسان لاءِ رحمت آهي.
• نصيحت ۾ حڪمت ۽ نرمي: نبي ڪريم ﷺ ۽ ٻيا انبياء عليهم السلام هميشه نرمي، محبت ۽ حڪمت سان نصيحت ڪندا هئا، جيڪا اسان لاءِ نمونو آهي.
• نيڪيءَ جي دعوت ۾ صبر: دعوت جي راهه ۾ تڪليفون ۽ مخالفتون اينديون آهن، پر اسان کي ثابت قدم رهڻ گھرجي ۽ الله تي ڀروسو رکڻ گھرجي.
• قرآن جي سکيا: قرآن مجيد ۾ انبياء عليهم السلام جا واقعا اسان کي سبق ڏين ٿا ته الله جي حڪمن تي عمل ڪرڻ ۾ ئي ڪاميابي آهي، ۽ سرڪشي ۽ ھٺ جو نتيجو تباهي آهي.