سوره اعراف — آيت 78

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• فَأَخَذَتْهُمُ: پوءِ پڪڙيائين انهن کي.
• الرَّجْفَةُ: زلزلو، زوردار ڌڏڻ، اهڙو زلزلو جيڪو دلين کي ڌوڏي ڇڏي.
• فَأَصْبَحُوا: پوءِ ٿي پيا، صبح جو ٿي ويا.
• دَارِهِمْ: سندن شهر، سندن وسنديءَ ۾.
• جَاثِمِينَ: مُئل، اونڌا پيا، منهن ۽ گوڏن ڀر زمين سان چنبڙيل، بيجان لاش ٿي پيا.

2) تفسير:

پوءِ انهن ڪافرن کي ان زوردار زلزلي پڪڙي ورتو، جنهن سندن دلين کي ڌوڏي ڇڏيو ۽ سندن وجود کي لرزائي وڌو. اهو ئي عذاب هو جنهن لاءِ اهي جلدي ڪرڻ چاهيندا هئا. اهو زلزلو ايترو شديد هو جو انهن جي دلين جا ٽڪر ٽڪر ٿي ويا ۽ سڀئي هڪ ئي وقت ۾ مري ويا. صبح جو اهي پنهنجي ئي شهر ۾ اونڌا پيا هئا، منهن ۽ گوڏا زمين سان چنبڙيل، بيجان لاش ٿي پيا هئا. انهن مان ڪو به بچي نه سگهيو، نه ڪو ڀڄي ويو، نه ڪو ڇپي سگهيو. اهڙي طرح اهي هميشه لاءِ ختم ٿي ويا ۽ سندن شهر ۾ ڪو به سندن بچاءُ ڪرڻ وارو نه رهيو.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ جي عذاب کان نه ڀڄي سگهبو آهي، جڏهن اچي ٿو ته ظالمن کي پڪڙي ٿو.
• ڪافر ۽ مڪذب عذاب کي جلدي گهرندا آهن، پر جڏهن اچي ٿو ته انهن کي ڪو به بچائي نٿو سگهي.
• الله جي نبي ﷺ جي دعوت کي رد ڪرڻ ۽ ان کي مذاق سمجهڻ جو نتيجو هميشه تباهي ۽ بربادي هوندو آهي.
• دنيا جي طاقت ۽ شهر ۾ رهڻ به انسان کي الله جي عذاب کان نه بچائي سگهندو آهي.
• اهي ماڻهو جيڪي الله جي آيتن کي ڪوڙو ڀانئيندا آهن، انهن جو انجام اهڙو ئي عبرتناڪ هوندو آهي.
• قرآن مجيد ۾ بيان ڪيل اهي واقعا اسان لاءِ نصيحت ۽ عبرت جو سبب آهن، ته اسان الله جي حڪمن تي عمل ڪريون ۽ ان جي نبي جي پيروي ڪريون.
• الله تعاليٰ انهن کي عبرت جو نشان بڻائي ڇڏيو، ته جيئن ٻيا ماڻهو انهن جي انجام تان سبق حاصل ڪن ۽ ايمان آڻين.