Аль-Араф сүрөсү — Аят 90

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْمَلَأُ – коомдогу кадыр-барктуу, таасирдүү адамдар, башчылар, аксакалдар.
• لَئِنِ – «эгерде... анда» деген маанини билдирген күчөтмө шарттуу байламта.
• اتَّبَعْتُمْ – ээрчидиңер, баш ийдиңер, жолуңарды тутундуңар.
• إِذًا – «анда», «ошондо» деген жооп байламтасы.
• لَخَاسِرُونَ – сөзсүз зыян тартуучулар, жоготууга учуроочулар, пайдасыз калуучулар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Шуайб пайгамбардын (алайхи-с-салам) коомунун ичинен келген ыймансыз башчылардын, кадыр-барктуу адамдардын сөзүн баяндап берет. Алар өз коомуна эскертүү берип, Шуайбдын алып келген динине ээрчүүнүн кесепетинен коркутушат. Алар: «Эгер силер Шуайбга ээрчип, анын айткандарын аткарсаңар, анда сөзсүз зыян тартасыңар, жоготууга учурайсыңар, акыбетиңер келет» деп айтышат. Башкача айтканда, алар Шуайбдын чакырыгын кабыл алууну пайдасыз, кыйратуучу иш катары көрсөтүп, элди адаштырууга аракет кылышат. Бирок бул алардын адашуусу жана акыйкатты четке кагуусу гана болчу. Чыныгы зыян тартуучулар – алар өздөрү, анткени алар пайгамбардын чакырыгын четке кагып, туура жолдон тайып кетишти.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Бул аят бизге акыйкатты четке каккандардын, айрыкча коомдогу таасирдүү адамдардын, элди туура жолдон тосууга аракет кылаарын көрсөтөт. Ошондуктан биз алардын сөздөрүнө алданып калбай, акыйкатты изилдешибиз керек.
• Шуайб пайгамбардын коомунун башчылары «ээрчүү – зыян» деп коркутушкан. Бирок чынында Аллахка жана Анын пайгамбарына ээрчүү – эң чоң пайда, эң чоң ийгилик. Ал эми алардын жолун таштап, адашууда калуу – чыныгы зыян.
• Бул аят ыймандуу адамга сабыр кылууну, акыйкат жолунда бекем турууну үйрөтөт. Коомдун басымы, коркутуулары ыймандуу адамды акыйкаттан кайтара албашы керек.
• Аллах Таала аятта келтирилген бул окуя аркылуу бизге: «Ким Аллахтын жолуна түшсө, ал эч качан зыян тартпайт, тескерисинче, эң чоң ийгиликке жетет» деген чындыкты түшүндүрөт. Бул – ыймандууларга чоң сооротуу жана үмүт.
• Ошондой эле, бул аят аркылуу биз коомдогу туура эмес пикирлерге, адашкан башчылардын сөздөрүнө кулак какпоону, тескерисинче, Куранга жана пайгамбардын сүннөтүнө таянууну үйрөнөбүз. Анткени чыныгы пайда менен зыянды Аллах гана билет.