Аль-Мааридж сүресі — Аят 17

1. Сөздердің мағынасы:

• تَدْعُو — шақырады, атайды.
• أَدْبَرَ — теріс бұрылды, жүзін бұрып кетті.
• تَوَلَّىٰ — бетін бұрып, алыстап кетті.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят жаһаннамның қасіретін сипаттайтын алдыңғы аяттардың жалғасы. Жаһаннам оты қайнап, қатты ыстығымен бастың терісін және дене мүшелерін жұлып алады. Ол тек қана адамды жалмап қана қоймай, сонымен қатар өзіне лайық адамдарды шақырады. Ол иманнан теріс бұрылған, шындықтан жүзін бұрып, одан алыстап кеткен адамдарды атайды. Яғни, ол адамдар дүниеде Аллаһтың әмірлерінен бас тартып, Оған құлшылық етуден жүз бұрған, пайғамбардың үйретулерінен алыстаған жандар. Олар дүниеде шындыққа арқасын беріп, одан қашқан еді; енді жаһаннам оларды өзіне шақырып, азапқа тартады. Кейбір тәпсіршілер бұл шақырудың шынайы түрде атын атап шақыру екенін айтса, басқалары бұл «жоқ қылу, жалмау» деген мағынада екенін айтқан. Қалай болғанда да, бұл аят Аллаһтан жүз бұрып, шындықтан алыстағандардың ақыреттегі аянышты халін білдіреді.

1. Алынатын пайдалар:

• Бұл аят адамды ойландырады: дүниеде шындықтан жүз бұрып, Аллаһтың жолынан алыстау — ақыретте өкінішке әкелетін ауыр қате. Сондықтан әр адам иман мен игі амалға бет бұрып, тура жолда болуға ұмтылуы керек.
• Аллаһтың әділдігі мен құдіреті осы аятта айқын көрінеді: жаһаннам тек азап орны ғана емес, ол өзіне лайықты адамдарды «танып», шақырады. Бұл — Аллаһтың әмірімен болатын шынайы құбылыс.
• Аят адамды дүниедегі өтпелі ләззаттарға алданып, мәңгілік өмірді ұмытпауға шақырады. Ислам — адамды тура жолға бастайтын, оны мәңгілік бақытқа жетелейтін рақым діні. Осыны түсініп, Құранның әрбір аятын жүрекпен оқып, одан ғибрат алу — әр мұсылманның парызы.