سوره معارج — آیه 31

معانی کلمات:

• ابْتَغَىٰ: طلب کرد، جستجو کرد.
• وَرَاءَ ذَٰلِكَ: غیر از آن، فراتر از آن (یعنی غیر از همسران و کنیزان).
• الْعَادُونَ: تجاوزکنندگان از حدود الهی، متجاوزان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در آیات پیشین، راه صحیح ارضای غریزه جنسی را بیان فرمود که منحصر در دو راه است: ازدواج با زنان (همسران شرعی) و مالکیت کنیزان (در آن زمان که بردهداری رایج بود). سپس در این آیه میفرماید: هر کس غیر از این دو راه را برگزیند و به دنبال ارضای شهوت خود از راههای حرام مانند زنا، لواط و... باشد، چنین افرادی حقیقتاً متجاوز از حدود خداوند هستند. آنان از حلال به حرام گام نهادهاند و از مرزهای تعیینشده توسط شرع مقدس پا فراتر گذاشتهاند. این تعبیر نشان میدهد که اسلام نه تنها غریزه جنسی را سرکوب نمیکند، بلکه آن را در چارچوبی پاک و مشروع هدایت میکند و هرگونه انحراف از این چارچوب را ظلم به نفس و تجاوز از حدود الهی میداند.

فواید و پیامهای آیه:

1. اسلام دین اعتدال و میانهروی است: نه مانند برخی مکاتب، غریزه جنسی را نفی میکند و نه مانند فرهنگهای منحط، آن را رها و بیقید و شرط میگذارد؛ بلکه راهی پاک و طبیعی برای آن ترسیم کرده است.
2. حفظ عفت و پاکدامنی، نشانه ایمان واقعی است: کسانی که خود را از حرام بازمیدارند و به حلال اکتفا میکنند، در زمره مؤمنان راستین قرار میگیرند و خداوند آنان را در جنات نعیم گرامی میدارد.
3. تجاوز از حدود الهی، انسان را از سعادت دور میکند: هر کس از چارچوبهای شرعی خارج شود، نه تنها آرامش واقعی را به دست نمیآورد، بلکه خود را در زمره ستمکاران و متجاوزان قرار میدهد.
4. آسانی و سهولت در احکام اسلام: خداوند با تعیین این دو راه مشروع، درِ رحمت را به روی بندگان باز کرده و هیچ سختی و تنگنایی در این زمینه قرار نداده است.