Аль-Мааридж сүресі — Аят 31

1. Сөздердің мағынасы:

• ابْتَغَى — іздеді, ұмтылды, талап етті.
• وَرَاءَ ذَلِكَ — осының артынан, осыдан басқаны, яғни жұбайлар мен қол астындағылардан өзгелерді.
• الْعَادُونَ — шектен шығушылар, Аллаһтың белгілеген шекарасынан асушылар.

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы аяттарда Аллаһ Тағала мүміндердің сипаттарын баяндап, олардың әдептілік пен тазалықты сақтайтынын, тек заңды жұбайлары мен қол астындағылар арқылы ғана қажеттіліктерін өтейтінін айтқан болатын. Осы аят сол тақырыпты жалғастырып, шешуші ережені бекітеді: кімде-кім осы рұқсат етілген шеңберден шығып, басқа жолдармен қанағат табуды іздесе, міне, солар — Аллаһтың шекарасынан асқандар, заңсыздыққа бой ұрғандар.

Яғни, исламда адамның табиғи қажеттілігін өтеудің заңды жолы — неке және қол астындағылар (бұл тарихи жағдай). Осыдан тыс кез келген жол — зина, азғындық, некесіз қарым-қатынас — харам және Аллаһ белгілеген шекараны бұзу болып табылады. Бұл ереже тек жыныстық қатынасқа ғана емес, жалпы Аллаһтың рұқсат еткен шеңберінен шығудың барлық түріне қатысты түсініледі. Себебі аяттағы «осыдан басқаны іздеу» деген сөз — кез келген рұқсат етілмеген жолға ұмтылуды қамтиды.

Бұл жерде исламның адамды шектемейтінін, керісінше оның табиғатын мойындап, оған таза әрі абыройлы жол ұсынатынын көреміз. Неке — адамның рухани және тәндік қажеттіліктерін қанағаттандыратын, қоғамды тұрақтандыратын қасиетті одақ. Ал одан тыс жолдар — адамды арсыздыққа, отбасының бұзылуына, қоғамның азғындауына әкеледі. Сондықтан Аллаһ бұл шекараны бұзушыларды «шекті бұзушылар» деп атап, олардың ісінің ауырлығын көрсетеді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам адамның табиғи қажеттіліктерін мойындайды және оларды заңды, таза жолмен өтеуге шақырады. Бұл — діннің адам табиғатына сай, оны қинамайтын, керісінше бақытқа бастайтын жүйе екенін көрсетеді.
• Неке — тек әдет-ғұрып емес, Аллаһтың белгілеген шекарасын сақтаудың кепілі. Ол адамды азғындықтан, арсыздықтан қорғайды.
• Аллаһтың шекарасынан шығу — тек жеке адамның ғана емес, бүкіл қоғамның бүлінуіне әкеледі. Сондықтан ислам отбасын, әдептілікті, тазалықты қорғауға ерекше мән береді.
• Бұл аят мүмінге өзін-өзі тежеуге, нәпсісін Аллаһ разылығы үшін басқаруға үйретеді. Нәпсіні басқару — иманның кемелдігінің белгісі.
• Аят адамды Аллаһтың мейіріміне үміттенуге және Оның шекарасын сақтауға шақырады. Кім шекараны сақтаса, ол Аллаһтың разылығына, жәннаттағы мәңгілік бақытқа жетеді.