İnsan surəsi — Ayə 25

Bəzi kəlmələrin izahı:

• بُكْرَةً (bükrə): Günün ilk vaxtı, sübh çağı, dan yeri söküləndə olan vaxt.
• أَصِيلًا (əsilə): Günün axırı, axşamüstü vaxtı; günorta və ikindi vaxtlarını da əhatə edir.
• وَاذْكُرِ (vəzkur): Yad et, xatırla, zikr et — burada həm dil ilə zikri, həm də namazı əhatə edir.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) və onun vasitəsilə bütün möminlərə buyurur: Rəbbinin adını səhər və axşam vaxtlarında daim yad et. Bu, günün əvvəlində və sonunda Allaha ibadət etməyi, Onu zikr etməyi və Ona dua etməyi əhatə edir.

Bu ayədə Allahın adının zikri geniş mənada başa düşülür: buna sübh namazı — günün əvvəlində, zöhr və əsr namazları — günün axırında olan ibadətlər daxildir. Yəni mömin öz gününü Allahın zikri ilə açmalı və Allahın zikri ilə bağlamalıdır. Bu, qəlbin oyaq qalmasına, ruhun təmizlənməsinə və insanın Rəbbi ilə əlaqəsini daim canlı saxlamasına səbəb olur.

Bu ayə həm də Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) təsəlli və təlimatdır: çətinliklərə, müşriklərin təzyiqlərinə səbir et, onların istəklərinə uyma, əvəzində Rəbbini zikr etməyə davam et. Çünki zikr qəlbi möhkəmləndirir, insanı Allaha yaxınlaşdırır və ona səbir və güc verir.

Ey mömin qardaşım! Bil ki, günün əvvəlində və sonunda Rəbbini yad etmək sənə dünya və axirət xeyiri gətirir. Namazlarını vaxtında qıl, dilini Allahın zikri ilə islat, qəlbini Onun sevgisi ilə doldur. Bu, sənin üçün ən gözəl sığınacaq və ən şirin rahatlıqdır. Allahı zikr edən qəlb heç vaxt tək qalmaz — Rəbbi onunla olar.