Abasa surasi — Oyat 17

Kalimalarning ma'nolari:

• Qutila – la'natlansin, halok bo'lsin (duo tarzida).
• Al-inson – bu yerda kofir inson nazarda tutilgan.
• Ma akfarah – uning kufri naqadar qattiq va dahshatli ekaniga taajjub bildirish.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda kofir insonni la'natlab, uning kufri naqadar og'ir ekaniga hayrat bilan qaraydi. Ya'ni, "La'natlansin inson! Uning Robbining ne'matlariga qarshi kufr qilishi naqadar dahshatli!" Bu yerda inson o'zini yaratgan, unga ko'z, quloq, til bergan, osmonu zamin, rizq-u ro'zini taqdim etgan Robbisi o'rniga Unga shirk keltiradi va ne'matlarni inkor etadi. Alloh unga avval mayda suvdan (nutfadan) yaratilishini, so'ngra uni bosqichma-bosqich kamolotga yetkazishini eslatadi. Shunga qaramay, u kufr qiladi. Alloh unga yaxshilik va yomonlik yo'llarini ko'rsatdi, keyin uni o'ldiradi va qabrga joylashtiradi, so'ngra xohlagan vaqtda qayta tiriltiradi. Ammo kofir bularning barchasini unutadi va o'zining kufrida davom etadi. U o'ziga buyurilgan imon va toat amallarini bajo keltirmadi.

Foydalar:

1. Inson o'z yaratilishini o'ylab ko'rsa, Robbining ulug'ligini va O'z bandasiga bo'lgan cheksiz marhamatini anglaydi. Bu esa qalbda shukr va imonni mustahkamlaydi.
2. Kufr – eng katta nohaqlikdir, chunki inson o'ziga eng ko'p yaxshilik qilgan Zotga nisbatan noshukurlik qiladi. Bu oyat insonni shukr qilishga va Allohning ne'matlarini tan olishga undaydi.
3. Allohning qayta tiriltirishi haqidagi eslatma insonni bu dunyoda to'g'ri yo'l tutishga, oxirat uchun amal qilishga chorlaydi. Chunki har bir inson o'z qilmishlari uchun javob beradi.
4. Bu oyatda Allohning rahmati va adolati namoyon bo'ladi: U bandalarini ogohlantiradi, ularni xato yo'ldan qaytarish uchun oyatlarini yuboradi. Bu esa Islomning insoniyatga bo'lgan rahm-shafqatini ko'rsatadi.