سوره عبس — آیه 26

معانی کلمات:

• شَقَقْنَا: شکافتیم، از هم جدا کردیم.
• شَقًّا: شکافتنِ کامل و عمیق (مصدر برای تأکید فعل).

تفسیر آیه:

پس از آنکه خداوند باران را به صورت پیوسته و فراوان از آسمان نازل کرد، زمین را به گونهای شکافت که برای روییدن گیاهان آماده شد. این شکافتن، نه یک شکاف سطحی و کمعمق، بلکه شکافی دقیق و متناسب با نیاز هر گیاه بود تا ریشهها بتوانند در دل خاک نفوذ کنند و مواد غذایی را جذب نمایند. این عمل الهی نشانهای از قدرت بیپایان اوست که از دل خاکِ سخت و بیروح، انواع نعمتها را بیرون میکشد. زمینِ خشک و مرده، با فرمان پروردگار، زنده میشود و از درون خود، دانهها و گیاهانی را بیرون میفرستد که قوام زندگی انسان و حیوان به آنها بستگی دارد.

فواید و پیامهای آیه:

1. تدبر در آفرینش: این آیه انسان را دعوت میکند تا به چرخهی حیات بنگرد؛ از نزول باران تا شکافتن زمین و رویش گیاهان. هر مرحله از این فرآیند، نشانهای از حکمت و قدرت خداوند است و انسان را به شکرگزاری وا میدارد.
2. امید و زنده شدن دلها: همانگونه که زمین پس از خشکی و سردی، با باران و شکافتن، سرسبز و پربرکت میشود، دلهای انسان نیز با نزول رحمت الهی و هدایت قرآن، زنده شده و به سوی خیر و سعادت حرکت میکنند. این آیه امید را در دل مؤمنان زنده میکند که هیچگاه از رحمت خدا ناامید نشوند.
3. توحید و معاد: شکافتن زمین و رویش گیاهان، نمادی از قدرت خداوند بر زنده کردن مردگان در روز قیامت است. همانگونه که خداوند زمینِ مرده را زنده میکند، قادر است انسانها را دوباره برای حسابرسی برانگیزد. این نکته، ایمان به معاد را در دل انسان تقویت میکند و او را به انجام اعمال نیک ترغیب مینماید.