Аль-Инфитар сүресі — Аят 5

1. Сөздердің мағынасы:

• عَلِمَتْ — білді, анық білді.
• نَفْسٌ — әрбір жан, әрбір адам.
• مَا قَدَّمَتْ — алдын ала жасаған істерін.
• وَأَخَّرَتْ — кейінге қалдырған, яғни жасамай кеткен немесе кейін қалдырған істерін.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Қиямет күнінің үлкен оқиғалары сипатталған соң келеді. Аспан жарылып, жұлдыздар шашырап, теңіздер бір-біріне қосылып, қабірлер ашылып, ішіндегілер қайта тірілген кезде — сол сәтте әрбір жан өзінің бүкіл істеген ісін, яғни дүниеде тірі кезінде алдын ала жасаған жақсылық-жамандықтарын да, кейінге қалдырып, жасамай кеткен істерін де анық біледі. Бұл — есеп беру сәті, әркім өз амалының нәтижесін көретін күн. Адам бұл дүниеде көп нәрсені ұмытып, білмей қалуы мүмкін, бірақ сол күні ешнәрсе жасырын қалмайды, әрбір жан өз ісінің толық есебін көреді және соған лайық жазасын немесе сыйын алады. Бұл аят адамды өз істеріне мұқият болуға, жақсылық жасауға және жамандықтан сақтануға шақырады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Есеп беру күнінің ақиқаты: Әрбір адам бір күні өз ісі үшін жауап беретінін білу — адамды жауапкершілікке тәрбиелейді.
• Кішкентай да болса, істің есебі бар: Тіпті жасамай кеткен жақсылық та, кейінге қалдырған ізгі амал да есепке алынады. Бұл — әр сәтті пайдалы іспен өткізуге шақыру.
• Ұмыт болған істер еске түседі: Адам ұмытып кеткен істері сол күні алдына келеді. Сондықтан тәубеге асығу — игілік.
• Ислам — әділдік діні: Әркім өз еңбегінің өлшемімен бағаланады. Бұл — әділеттілікке деген сенімді нығайтады.
• Құран — адамды ойландыратын кітап: Бұл аят адамды өз өміріне ой салып, жақсылыққа ұмтылуға, Аллаһтың разылығын іздеуге баулиды.