Аль-Мутаффифин сүрөсү — Аят 17

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• ثُمَّ — «анан», «кийин» деген мааниде; бул жерде сүйлөмдөрдүн ортосундагы тартипти билдирет.
• يُقَالُ — «айтылат», «делет» деген мааниде; ким тарабынан айтылары аятта так көрсөтүлбөгөндүктөн, бул сөздүн мааниси «аларга айтылат» деп түшүнүлөт.
• هَٰذَا — «бул» деген көрсөтүү аты; мында азапка же жазага ишарат кылат.
• كُنتُم — «силер болчу элеңер», «силер элеңер» деген маанидеги өткөн чактагы этиш.
• بِهِ — «аны менен», «аны» деген мааниде; мында кайсы нерсеге ишарат кылынып жатканын билдирет.
• تُكَذِّبُونَ — «жалганга чыгарып келген элеңер», «“жалган” деп эсептечү элеңер» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала кыямат күнүндө күнөөлөрүнөн улам азапка тартылган адамдарга кайрылып, аларга мындай деп айтылат: «Мына ушул көрүп турган азабыңар — дүйнөдө пайгамбарлар аркылуу силерге кабар берилгенде, “бул жалган, болбойт” деп четке кагып, ишенбей келген нерсеңердин өзү». Башкача айтканда, алар дүйнөдө тилдери менен «кыямат жок, эсеп-кысап жок, тозок-бейиш жок» деп жүрүшкөн. Эми алар ошол өздөрү танып-билбей келген азапты көз майын көрүп, ага туш болуп турушат. Бул аят алардын жалганга чыгарганынын натыйжасы эмне экенин ачык көрсөтүп, аларга катуу өкүнүч жана уят алып келет. Ошондой эле бул аят аркылуу Аллах Таала адилеттигин жана убадасынын чындыгын далилдеп, эч кимге зулумдук кылбастыгын билдирет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар (исламга жана Куранга кызыктыруучу жактары):

• Курандын чындыгы далилденет: Дүйнөдө эч ким көрбөгөн, бирок Аллах кабар берген нерселер кыяматта так өзүндөй болот. Бул Курандын Аллах тарабынан түшүрүлгөн чыныгы китеп экенин көрсөтөт.
• Акыретке даярдык кылууга чакырат: Ар бир адам өзү жооп бере турган күндү эстен чыгарбай, жакшылыкка шашууга, жамандыктан тыйылууга умтулат.
• Аллахтын адилеттигине ишеним артат: Эч кимге зулумдук кылынбайт, ар ким өз кылганына жараша сыйлык же жаза алат. Бул адилеттүү Раббибизге болгон ишенимди бекемдейт.
• Тообо кылууга үндөйт: Адам өзү жалганга чыгарган нерселерден ойгонуп, өмүрүндө тообо кылып, туура жолго кайтууга мүмкүнчүлүк алат. Аллах тообо кылгандарды кечирет.
• Куранга болгон сүйүүнү арттырат: Курандагы ар бир аят адамды ойлонууга, акыйкатты табууга чакырат. Аны окуп, түшүнүп, ага ылайык жашоо — бакыттын жолу.