Əla surəsi — Ayə 16

1) Bəzi sözlərin izahı:

• بَلْ (bəl): "Əksinə", "doğrusu", "lakin" mənasında olan bir kəlmədir. Burada əvvəlki fikri düzəltmək və diqqəti başqa bir həqiqətə yönəltmək üçün istifadə olunur.
• تُؤْثِرُونَ (tü'sirun): "Üstün tutursunuz", "seçirsiniz", "bir şeyi digərinə tərcih edirsiniz" deməkdir. Əslində "üstünlük vermək, tərcih etmək" mənasını daşıyır.
• الْحَيَاةَ الدُّنْيَا (əl-həyatəd-dünya): "Dünya həyatı", yəni keçici, müvəqqəti olan bu fani həyat.
• الْآخِرَة (əl-axirə): Ayənin mətnində açıq şəkildə keçməsə də, məna baxımından nəzərdə tutulan "Axirət həyatı"dır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala insanların çox vaxt düşdüyü bir səhvi bizə xəbər verir: onlar dünya həyatını axirətdən üstün tuturlar. Yəni insan öz qəlbində fani, keçici olan dünya nemətlərini əbədi, qalıcı olan axirət nemətlərindən daha üstün sayır və ona daha çox meyl edir.

Dünya həyatı gözə çarpan, tez əldə edilən, zövqü dərhal duyulan bir həyatdır. Axirət isə iman, səbir və əməl tələb edir; onun nemətləri hələ gözlə görünməmişdir. Buna görə də nəfs tez-tez dünyanın parıltısına aldanır və axirəti unudur. Halbuki ağıl sahibi insan bilir ki, müvəqqəti olanla əbədi olanı müqayisə etmək olmaz. Dünyanın ömrü nə qədər uzun olsa da, axirətin yanında bir an kimidir.

Bu ayə bizə xəbərdarlıq edir: dünya sevgisi qəlbimizi tutmasın, axirət sevgisi isə bizi yaxşı əməllərə yönəltsin. Dünya malı, dünya şöhrəti, dünya ləzzətləri — hamısı bir gün bitəcək. Amma yaxşı əməl, səmimi iman və Allah yolunda sərf edilən ömür əbədi qalacaq.

Ey insan! Sənin üçün ən böyük qazanc, dünyanı axirətə aparan bir körpü kimi görməkdir — məqsəd deyil, vasitə kimi. Dünyada yaxşılıq edən, axirətdə daha gözəlini tapacaqdır. Allahın vədi haqdır və O, heç vaxt vədindən dönməz. Gəlin qəlbimizi dünya sevgisindən təmizləyək və axirəti üstün tutanlardan olaq. Çünki əsl qazanan, axirətini qazanan insandır.