سوڕەتی ئه‌علا — ئایه‌ت 3

﴿وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَىٰ﴾

معاني الكلمات:

• قَدَّرَ: بە دیارخستن و ڕێکخستنی هەموو شتێک بە ئەندازە و پێوانەی تایبەت، وەک جۆر، جیاوازی، تایبەتمەندی و شێوەی هەر بوونەوەرێک.
• فَهَدَىٰ: ڕێنمایی کردنی هەر بوونەوەرێک بۆ ئەو شتەی کە بۆی گونجاوە و پێویستی پێی هەیە.

تەفسیری ئایەتەکە:

ئەم ئایەتە پیرۆزە بەشێکە لە ڕیزە تەسبیحاتی خودای گەورە کە باسی هێزی بێسنوور و دانایی بێکەسی خوای بەرز دەکات. خوای گەورە ئەو زاتەیە کە هەموو بوونەوەرەکانی بە ئەندازە و پێوانەی ورد دروست کردووە؛ جۆرەکانیان، جیاوازییەکانیان، تایبەتمەندییەکانیان و شێوەکانیان هەمووی بەپێی داناییە بێکۆتاکەی دیاری کردووە. پاشان ڕێنمایی هەر بوونەوەرێکی کردووە بۆ ئەو ڕێگایەی کە بۆی گونجاوە و بەرژەوەندی تێدایە.

بۆ نموونە، مێرووە بچووکەکان ڕێنمایی کراون بۆ دۆزینەوەی ڕزق و ڕۆزی خۆیان، باڵندەکان ڕێنمایی کراون بۆ کۆچ کردن و دروستکردنی هێلانە، مرۆڤ ڕێنمایی کراوە بۆ ڕێگای ڕاست و دروستی ژیان، و هەموو بوونەوەرێک بەپێی سروشت و پێویستی خۆی ڕێنمایی کراوە. هەروەها ڕووەکەکان و لەوەڕگاکان ڕێنمایی کراون بۆ گەشە کردن و دوای ئەوە وشک و هەشیم دەبن بۆ سوودمەندی بوونەوەرەکانی تر.

ئەم ڕێنماییە بەڵگەیەکی ڕوونە لەسەر دانایی و بەزەیی خوای گەورە بۆ دروستکراوەکانی، چونکە هەر بوونەوەرێکی بەجێ نەهێشتووە بەبێ ڕێنمایی، بەڵکو ڕێگای ژیانی بۆ ئاسان کردووە و هەموو پێویستییەکانی بۆ دابین کردووە.

پەیامی دەعوەتی:

ئەی مرۆڤە هۆشیارە! سەیر بکە لە دەوروبەری خۆت، لەو بوونەوەرە بچووکانەوە هەتا گەورەکان، هەموو شتێک لەسەر ڕێگای خۆی ڕێنمایی کراوە. ئایا ئەم ڕێنماییە وردە بەڵگەی نییە لەسەر بوونی دروستکەرێکی دانا و بەتوانا؟ کەواتە بە تەسبیح و سوپاسگوزارییەوە ڕوو بکەرە خوای خۆت و باوەڕی پتەوت بەو زاتە هەبێت کە هەموو شتێکی بە ئەندازە دروست کردووە و ڕێنمایی کردووە. خوای گەورە لە ئایەتەکانی تردا دەفەرموێت: ﴿الَّذِي أَعْطَىٰ كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَىٰ﴾ (طه: ٥٠) واتە: "ئەو زاتەی کە هەموو شتێکی بە دروستکردنەکەی بەخشیوە، پاشان ڕێنمایی کردووی". ئەمەش دەریدەخات کە ڕێنمایی خوایی تەنها بۆ مرۆڤ نییە، بەڵکو هەموو بوونەوەرەکان لەخۆدەگرێت، و ئێمە وەک مرۆڤ پێویستە سوپاسگوزاری ئەم ڕێنماییە بکەین بە پەیڕەوکردنی ڕێگای ڕاست و بەکارهێنانی ئەو هۆشیارەی کە پێمان بەخشیوە لە ڕێگای چاکە و چاکەکاری.