سوره اعلی — آیه 3

معانی کلمات:

• قَدَّرَ: اندازهگیری کرد، تقدیر نمود، هر چیزی را در حد و اندازهای معین قرار داد.
• هَدَى: راهنمایی کرد، به سوی هدف و مصلحت خود رهنمون ساخت.

تفسیر آیه:

خداوند متعال همان کسی است که همه مخلوقات را اندازهگیری و تقدیر کرد؛ یعنی برای هر موجودی، ویژگیها، صفات، جنسیت، نوع و حدود وجودیاش را معین نمود. سپس هر یک از مخلوقات را به سوی آنچه برایش مناسب و سازگار است، راهنمایی کرد. این هدایت، هم شامل هدایت تکوینی (مانند هدایت زنبور عسل به ساختن کندو و هدایت نوزاد به مکیدن شیر مادر) و هم شامل هدایت تشریعی (مانند فرستادن پیامبران و کتابهای آسمانی برای هدایت انسانها به راه سعادت) میشود. به عبارت دیگر، خداوند نه تنها همه چیز را با نظم و اندازه آفریده، بلکه هر موجودی را به راهی که به کمال و مصلحت او میانجامد، رهنمون ساخته است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشاندهنده علم و حکمت بیپایان خداوند است؛ او هر چیزی را با اندازهگیری دقیق و بر اساس مصلحت آفریده است.
• انسان باید به این حقیقت ایمان بیاورد که خداوند او را بیهوده نیافریده و برای هر موجودی، هدف و مسیری معین کرده است؛ بنابراین زندگی انسان نیز هدفمند است و باید در مسیر هدایت الهی گام بردارد.
• این آیه انسان را به توکل و اعتماد به خداوند دعوت میکند؛ زیرا خدایی که همه موجودات را هدایت کرده، قطعاً بندگان مؤمن خود را نیز در مسیر زندگی یاری خواهد کرد.
• شناخت این حقیقت، محبت خداوند را در دل انسان افزایش میدهد و او را به شکرگزاری و عبادت خالصانه ترغیب میکند.