Аль-Гашия сүрөсү — Аят 6

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• ضَرِيع (зариъ): Кургаганда уулуу болуп калган, тикенектүү, жерге жакын өскөн өсүмдүк. Жаш кезинде "шибрик" деп аталат. Бул — тозоктогу эң жаман жана эң жийиркеничтүү тамак.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта тозок ээлеринин тамагы жөнүндө кабар берип, аларга эч кандай пайдалуу, таза тамак жок экенин билдирет. Алардын жалгыз тамагы — "зариъ" деп аталган өсүмдүк. Ал кургаганда уулуу болуп калган, тикенектүү, жерге жабышып өскөн өтө жаман жана жийиркеничтүү нерсе. Бул тамак алардын денесин семиртпейт, курсагын тойгузбайт, ачкалыгын баспайт. Демек, тозок ээлери эң оор азап ичинде болушат: бир жагынан оттун азабы, экинчи жагынан ачкалыктын жана суусагандыктын азабы, үчүнчү жагынан жийиркеничтүү тамактын азабы. Бул алардын кылган иштерине ылайыктуу жаразасы.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах Таала адилеттүү. Тозоктогулар дүйнөдө Аллахтын буйруктарын четке кагып, ыйман келтирбегендиктери үчүн ушундай оор жаразага татыктуу болушат. Бул — Аллахтын адилеттигинин көрүнүшү.
• Бул аят бизди ойлонууга чакырат: эгер тозоктун тамагы ушундай жийиркеничтүү болсо, анда бейиштин тамактары канчалык даамдуу жана таза болот! Бул ыймандуу адамды бейишке умтулууга, жакшылык иштерди кылууга шыктандырат.
• Дүйнөдөгү тамак-аштын ар түрдүүлүгү жана даамдуулугу — Аллахтын бизге берген чоң жакшылыгы. Биз ага шүгүр кылышыбыз керек. Ал эми тозоктогулар ушундай жакшылыктардан куру калышат.
• Бул аят аркылуу Аллах бизге эскертет: дүйнөдөгү убактылуу ырахаттарга алданып, акыретти унутуп калбагыла. Анткени акыреттеги жыйынтык — түбөлүк жана өтө оор болушу мүмкүн.
• Ислам — адамды ойлонууга, акыл-эсин иштетүүгө чакырган дин. Бул аят аркылуу биз Аллахтын кудуретүүнү, адилеттигин жана ырайымын тереңирээк түшүнөбүз. Ошондуктан ыймандуу болуу, Аллахтын буйруктарын аткаруу — биздин эң чоң бактыбыз.