Fajr surasi — Oyat 10

Kalimalarning ma'nolari:

• Fir'avn: Misr podshohi, o'zini xudo deb da'vo qilgan zolim hukmdor.
• Zil-avtod: Qoziqlar egasi. Bu yerda ikki ma'noga talqin qilingan: 1) Fir'avnning odamlarni azoblash uchun qoziqlarga bog'lab qiynaganligi; 2) Uning ko'plab lashkarlari va qo'shinlari bo'lib, ular uning hukmronligini mustahkamlab turgani, xuddi qoziqning yerni mustahkamlagani kabi.

Tafsir:

Ey inson! Alloh taolo o'z Payg'ambari Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga xitob qilib, avvalgi zolim qavmlarning taqdiri haqida so'z yuritadi. Bu oyatda Fir'avn zikr qilinadi. Fir'avn Misrning qudratli podshohi bo'lib, u "qoziqlar egasi" deb atalgan. Chunki u odamlarni qoziqlarga bog'lab, turli xil azob-uqubatlar bilan qiynardi. Shuningdek, uning juda ko'p lashkarlari va qo'shinlari bo'lib, ular uning taxtini va hukmronligini mustahkamlab turardi. Ammo bu kuch-qudrat va ulkan qo'shinlar unga Allohning azobidan qutulishga yordam bermadi. Alloh taolo uni va uning qo'shinlarini halok qildi. Bu orqali Alloh taolo insonlarga o'rnak va ibrat ko'rsatmoqdaki, dunyodagi har qanday kuch, boylik va qudrat Allohning irodasi oldida ojizdir.

Foydalar:

• Bu oyatdan olinadigan eng katta saboq shundaki, dunyodagi har qanday kuch-qudrat, boylik va hokimiyat vaqinchalikdir. Alloh taolo xohlagan paytda uni yo'q qilishga qodirdir.
• Zolim hukmdorlar va kuchlilar o'zlarining qudratlariga suyanib, Allohning buyrug'idan bosh tortmasliklari kerak. Chunki ularning qudrati Allohning azobidan himoya qila olmaydi.
• Musulmon kishi hech qachon zolimlarning kuch-qudratiga havas qilmasligi va ulardan qo'rqmasligi kerak. Balki u Allohga tavakkal qilib, Uning buyruqlariga amal qilishi lozim.
• Alloh taolo o'z payg'ambarlarini va ularga ergashgan mo'minlarni doimo himoya qiladi, zolimlarni esa oxir-oqibat halok qiladi. Bu mo'minlar uchun katta tasalli va ishonch manbaidir.