Аль-Фаджр сүрәсе — Аять 17

Сүзләр мәгънәсе:

• Кَلَّا — юк, алай түгел; бу сүз кисәтү, төзәтү мәгънәсендә килә.
• بَلْ — киресенчә, ә бәлки.
• لَا تُكْرِمُونَ — сез хөрмәт итмисез, изгелек күрсәтмисез.
• الْيَتِيمَ — ятимне; атасыз калган, балигъ булмаган баланы.

Аять тәфсире:

Әйе, Аллаһы Тәгалә бу аятьтә кешенең ялгыш уйлавын кире кага. Кеше байлыкны — үзенә хөрмәт билгесе, ә фәкыйрьлекне — үзенә хурлык дип саный. Ләкин бу — бөтенләй дөрес түгел! Чын хөрмәт — Аллаһыга итагать итүдә, ә хурлык — Аңа каршы килүдә. Аллаһы сезнең байлык бирүе — сезнең өстенлегегезне күрсәтми, ә фәкыйрьлек — сезнең түбәнлегегезне аңлатмый.

Киресенчә, сезнең гамәлләрегез сүзләрегездән дә начаррак! Сезгә Аллаһы байлык, муллык биргән, ә сез ятимнәргә ярдәм итмисез, аларга игелек күрсәтмисез, аларның хәлен белешмисез. Ятим — атасын югалткан, үзе әле балигъ булмаган бала. Аның инде бер генә тәрбиячесе дә юк, ул бик мохтаҗ, ярдәмгә бик ихтыяҗлы. Ә сез, бай була торып, аңа игътибар итмисез, аны хурлыйсыз, аның хакын таптыйсыз. Менә шушы — сезнең чын хәлегез, Аллаһының сезгә ачуының сәбәбе!

Гыйбрәтләр:

1. Байлык яки фәкыйрьлек — Аллаһының колына мәхәббәте яки ачуының билгесе түгел; ул — сынау чарасы гына.
2. Ятимнәргә ярдәм итү, аларны хөрмәтләү — мөселманның йөзек кашы. Кем ятимне карый, ул Аллаһының рәхмәтенә ирешә.
3. Мал-мөлкәт бирелгән кеше аның өчен җавап бирәчәк; малны Аллаһы ризалыгы юлында тоту — бәхет ачкычы.
4. Ислам динендә ятимнәргә карата мәрхәмәтлелек — зур гыйбадәт; ул кешенең йөрәген йомшарта, җәмгыятьне ныгыта.