Sura Al-Fadżr — Werset 17

Znaczenie słów:

• Kallā (كَلَّا) – absolutnie nie, tak nie jest; słowo wyrażające stanowcze zaprzeczenie i naganę.
• Bal (بَلْ) – owszem, wręcz przeciwnie; zwrot wskazujący na przejście do ważniejszej kwestii.
• Lā tukrimūna (لَا تُكْرِمُونَ) – nie okazujecie szacunku ani dobroci.
• Al-Yatīm (الْيَتِيمَ) – sierota, dziecko, które straciło ojca przed osiągnięciem dojrzałości.

Tafsir (wyjaśnienie) wersetu:

Bóg – Wysławiony – odpiera błędne przekonanie człowieka, który sądzi, że bogactwo jest dowodem szacunku Boga dla niego, a bieda – dowodem Jego pogardy. Prawda jest inna: prawdziwy szacunek i godność osiąga się przez posłuszeństwo Bogu, a poniżenie – przez nieposłuszeństwo wobec Niego.

Następnie Bóg zwraca uwagę na naganną postawę ludzi: zamiast dziękować za otrzymane dobra, okazują skąpstwo i brak współczucia. Nie troszczą się o sierotę, który stracił ojca i opiekuna, nie zapewniają mu należytego wsparcia materialnego ani emocjonalnego, mimo że posiadają ku temu środki. Co więcej, nie zachęcają się nawzajem do karmienia biednych i potrzebujących.

Ich postępowanie jest więc gorsze niż ich błędne przekonania – skoro twierdzą, że bogactwo jest oznaką Bożej łaski, to powinni dzielić się tym bogactwem z tymi, którzy są w potrzebie, zwłaszcza z sierotami. Zamiast tego gromadzą majątek, pochłaniają prawa innych w spadkach i przywiązują się do dóbr doczesnych z nadmierną miłością.

Korzyści płynące z wersetu:

1. Prawdziwa wartość człowieka nie zależy od majątku ani pozycji społecznej, lecz od jego relacji z Bogiem i postępowania wobec innych ludzi.
2. Troska o sieroty jest jednym z najważniejszych obowiązków społecznych w islamie – Bóg czyni z niej kryterium oceny postawy człowieka.
3. Dobra materialne są testem – to, jak je wykorzystujemy, pokazuje naszą prawdziwą wiarę i charakter.
4. Wspólna odpowiedzialność – wierzący nie powinien tylko sam czynić dobro, ale także zachęcać innych do pomocy potrzebującym.
5. Ostrzeżenie przed przywiązaniem do dóbr doczesnych – miłość do pieniędzy, która prowadzi do zaniedbywania obowiązków wobec innych, jest cechą naganną, od której należy się wystrzegać.
6. Islam jest religią współczucia i sprawiedliwości społecznej – nakazuje dbać o najsłabszych członków społeczności, co buduje silne i solidarne społeczeństwo oparte na wzajemnej miłości i wsparciu.