Сураи Аль-Фаджр — Оят 17

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• كَلَّا: ҳарфи рад ва боздошт аст, яъне «не, чунин нест».
• بَل: ҳарфи ибтидо ва гузариш аст, ки маънои «балки» ё «на, балки»-ро мерасонад.
• تُكْرِمُونَ: аз решаи «икром» буда, маънои «эҳтиром мекунед, некӣ мекунед, иззат медиҳед»-ро дорад.
• الْيَتِيمَ: ятим — кӯдаке, ки падарашро гум кардааст ва ҳанӯз ба синни балоғат нарасидааст.

1. Тафсири оят:

Инсон баъзан гумон мекунад, ки агар дороиву неъмат дошта бошад, ин нишонаи ризои Худованд аст, ва агар тангиҳолу фақир бошад, ин нишонаи хорӣ ва дурӣ аз Худост. Аллоҳ таоло ин гумонро рад мекунад ва мефармояд, ки чунин нест. Сарват ва фақирӣ на ҳамеша далели ризо ё ғазаби Худованд аст, балки инҳо озмоишҳое ҳастанд, ки бояд бо онҳо имтиҳон шавад.

Сипас Аллоҳ таоло амали ношоистаи инсонро ёдовар мешавад ва мефармояд, ки шумо аз он молу сарвате, ки Худованд ба шумо ато кардааст, ба ятим эҳсон намекунед ва ӯро иззату эҳтиром намекунед. Ҳол он ки ятим касест, ки падарашро гум кардааст ва ба ғамхорӣ, меҳрубонӣ ва дастгирӣ ниёз дорад. Ин оят нишон медиҳад, ки инсон на танҳо шукри неъматро ба ҷо намеорад, балки ҳатто ҳуқуқи онҳое, ки ба кӯмаки ӯ муҳтоҷанд, риоя намекунад.

1. Фоидаҳои оят:

• Ин оят ба мо меомӯзад, ки сарват ва фақирӣ на ҳамеша нишонаи ризо ё ғазаби Худованд аст, балки воситаи озмоишанд.
• Эҳтиром ва дастгирии ятим аз сифоти неки мӯъминон аст ва дар ислом ҷои хос дорад.
• Инсон бояд аз неъматҳои Худованд барои некӣ кардан ба дигарон, бахусус ба ятимон ва ниёзмандон, истифода кунад.
• Қуръон моро ба меҳрубонӣ, адолат ва ғамхорӣ ба заифон даъват мекунад, ки ин ҳама ба зиндагии пур аз баракат ва ризои Худованд мерасонад.