Fəcr surəsi — Ayə 24

Sözün izahı:

• يَا لَيْتَنِي: “Kaş ki mən...” – təəssüf və peşmançılıq ifadə edən bir kəlmədir.
• قَدَّمْتُ: “Qabaqcadan göndərdim, hazırladım” – yəni dünyada ikən axirət üçün yaxşı əməllər etmək.
• لِحَيَاتِي: “Mənim həyatım üçün” – burada qiyamət günündəki əbədi həyata işarə olunur.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə qiyamət günü Cəhənnəm əhlinin dilindən söylənən dərin peşmançılıq sözünü bizə çatdırır. O gün insan öz əməl dəftərini görəcək, dünyada etdiyi hər şeyin qarşısına çıxdığını müşahidə edəcək. O zaman kafir və günahkar kimsə böyük bir həsrətlə deyəcək: “Kaş ki mən bu həqiqi həyatım üçün əvvəlcədən yaxşı işlər görəydim!”

Buradakı “həyat” sözü dünya həyatı deyil, axirət həyatıdır. Çünki əsl həyat, əbədi həyat olan axirətdir; dünya həyatı isə keçici və fanidir. İnsan bu qısa dünya ömründə etdiyi yaxşı əməlləri, imanı və saleh işləri özü üçün axirətə göndərməlidir. Kim bunu etsə, qiyamət günü rahatlıq və sevinc içində olacaq; kim də ki, bu fürsəti əldən verib yalnız dünya ləzzətlərinə dalarsa, o gün həsrət və peşmançılıq onun yeganə payı olacaq.

Ey insan! Bu ayə sənə böyük bir xəbərdarlıqdır. Dünya həyatı bir imtahandır, bir fürsətdir. Bu gün əlinə verilən hər nəfəs, hər an sənin üçün bir xəzinədir. Bu xəzinəni yaxşı əməllərlə, imanla, namazla, səbrlə, yaxşılıqla doldur ki, sabah peşman olanlardan olmayasan. Unutma ki, axirət həyatı əbədidir və orada geri dönüş yoxdur. Elə bu gün tövbə et, yaxşı işlər görməyə başla və öz gələcəyin üçün əvvəlcədən hazırlıq gör. Allahın rəhməti genişdir, lakin fürsət də tez keçir.