Fəcr surəsi — Ayə 23

Sözlərin izahı:

• وَجِيءَ — "gətirildi". Burada mənası: qiyamət günü Cəhənnəm gətiriləcək və o, yetmiş min cilovu ilə göstəriləcək.
• يَوْمَئِذٍ — "o gün", yəni qiyamət günü.
• يَتَذَكَّرُ — "xatırlayacaq, düşünəcək, özünə gələcək". İnsan dünyada etdiyi əməlləri o gün yada salacaq.
• أَنَّىٰ لَهُ الذِّكْرَىٰ — "ona xatırlamaq haradan fayda verəcək?" Yəni artıq peşmançılığın, xatırlamanın ona heç bir faydası olmayacaq.

Ayənin təfsiri:

O gün Cəhənnəm gətiriləcək. Onun yetmiş min cilovu olacaq, hər cilovu yetmiş min mələk çəkəcək. Bu, qiyamət gününün dəhşətini göstərən ən böyük mənzərələrdən biridir. O gün insan dünyada Allahın haqqında buraxdığı borcunu, etdiyi günahları, itirdiyi yaxşı əməlləri xatırlayacaq və özünə gələcək. Lakin bu xatırlama ona heç bir fayda verməyəcək. Çünki o gün əməl günü deyil, əvəz günüdür. İnsan dünyada ikən tövbə edib yaxşı işlər görməli idi; indi isə artıq gecdir.

Ey insan! Bu ayə sənə xəbərdarlıqdır. Dünya həyatı tez keçir, ölüm isə gözlənilmədən gəlir. Elə bir gün gələcək ki, heç kim heç kimə kömək edə bilməyəcək. O gün yalnız saleh əməllər, təmiz qəlb və Allaha yönəlmiş tövbə insana fayda verəcək. Elə isə bu gün, hələ vaxt varkən, Allahın buyurduğu yolla get, Onun rəhmətindən ümidini kəsmə və yaxşı işlər görməyə tələs. Çünki Cəhənnəmin varlığı bir həqiqətdir və o, günahkarlar üçün hazırlanmışdır. Lakin Allahın rəhməti genişdir — tövbə edənləri bağışlayar. Quran bizə bu həqiqəti xatırladır ki, biz o günə hazır olaq və Allaha yönələk.