سوره ضحی — آیه 8

معانی کلمات:

• عائِلًا: فقیر، تنگدست و نیازمند.
• فَأَغْنیٰ: پس بینیاز گردانید و توانگری بخشید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، یکی دیگر از نعمتهای بزرگ خود را بر پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) یادآوری میکند و میفرماید: «و تو را فقیر و نیازمند یافت، پس بینیازت گردانید.» این بیان اشاره به دوران پیش از بعثت و اوایل آن دارد که پیامبر (ص) از نظر مادی در تنگنا بود، اما خداوند با لطف و عنایت خود، روزی او را فراهم ساخت و او را از نیازمندی به دیگران بینیاز کرد. همچنین این آیه شامل معنای گستردهتری است: خداوند او را از نظر روحی و معنوی نیز بینیاز ساخت و قلبش را به قناعت و رضایت به آنچه عطا فرموده بود، آرامش بخشید. این توانگری هم شامل رزق مادی بود که خداوند از طریق تجارت، غنایم و روزیهای حلال برای او فراهم کرد و هم شامل بینیازی روحی که او را از وابستگی به دنیا و مردم بازداشت و دلش را به خدا پیوند داد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که خداوند همواره مراقب بندگان خود است و در سختیها و تنگدستیها، راهگشایی و گشایش را برای آنان فراهم میکند؛ پس هیچگاه نباید از رحمت خدا ناامید شد.
• توانگری حقیقی تنها به مال و ثروت نیست؛ بلکه قناعت و رضایت به آنچه خداوند عطا کرده، بزرگترین بینیازی است که آرامش دل را به همراه دارد.
• یادآوری نعمتهای گذشته، انسان را به شکرگزاری و تواضع در برابر خداوند وا میدارد و محبت او را در دل افزایش میدهد.
• این آیه به ما میآموزد که در برابر مشکلات مالی، به خدا توکل کنیم و بدانیم که او که در گذشته ما را از فقر نجات داده، در آینده نیز یار و یاور ما خواهد بود.