ሱረቱ አል-ፋቲሀ — አንቀጽ 5

የቃላት ማብራሪያ፦

• إِيَّاكَ (ኢያካ)፦ አንተን ብቻ ማለት ነው። በዓረብኛ አንድን ነገር ከሌሎች ሁሉ አስቀድሞ ለይቶ ለማመልከት ይህ አገላለጽ ይመጣል፤ ማለትም አንተን ብቻ፣ ሌላውን አይደለም ማለት ነው።
• نَعْبُدُ (ነዕቡዱ)፦ እናመልካለን ማለት ነው። አምልኮ ማለት የተወደደውን ነገር በፍጹም ትህትናና በፍቅር መገዛት ነው።
• نَسْتَعِينُ (ነስተዒኑ)፦ እርዳታ እንጠይቃለን ማለት ነው። ከስርዓተ ቃሉ የሚገኘው ትርጉም እርዳታን መፈለግና መጠየቅ ነው።

የአንቀጹ ትርጉም፦

ይህች አንቀጽ የሱረቱል ፋቲሃ አስደናቂ ልብ ናት። ቀደም ባሉት አንቀጾች ሁሉ ባሪያው ጌታውን በስሞቹና በባህሪያቱ አውቆ ሲያወድስ፣ ሲያመሰግንና ሲጠጋ ቆይቷል። አሁን ደግሞ ከውዳሴና ከምስጋና በኋላ ወደ ተግባራዊ ኑሮው ዞሮ ልቡን በሙሉ ለጌታው ብቻ አደራ ሲሰጥ እናያለን።

«ኢያካ ነዕቡዱ» ማለት አንተን ብቻ እናመልካለን ማለት ነው። ማንኛውንም ዓይነት አምልኮ ማለትም ጸሎትን፣ ልመናን፣ መስዋዕትን፣ በዓል ላይ መዞርን፣ ፍርሃትን፣ ተስፋንና ፍቅርን ሁሉ ለአላህ ብቻ የምናደርግበት ነው። ከእርሱ ሌላ ማንንም በአምልኮ አናጋራም። ይህ የአምልኮ ቃል ኪዳን ልብን ከሌሎች ፍጡራን ጥገኝነት ነፃ የሚያደርግ፣ ከማስመሰል፣ ከኩራትና ከራስ ወዳድነት ሁሉ የሚያድን መድኃኒት ነው።

«ወኢያካ ነስተዒኑ» ማለት ደግሞ አንተን ብቻ እርዳታ እንጠይቃለን ማለት ነው። በአምልኮም ሆነ በዓለማዊ ጉዳዮቻችን ሁሉ ኃይልና ችሎታ የሚሰጠን አላህ ብቻ ነው። ማንም ፍጡር በራሱ ኃይል ሌላውን ሊጠቅም ወይም ሊጎዳ አይችልም። ስለዚህ ልባችን ወደ ፍጡራን ከመዘንበል ይልቅ ወደ ፈጣሪያችን ብቻ ይመለሳል።

ጌታችን አላህ «ኢያካ» የሚለውን ቃል ሁለት ጊዜ መደገሙ ትርጉሙን ለማጠናከርና ልብ ከሌላው ሁሉ ተነጥሎ ወደ እርሱ ብቻ እንዲያመራ ለማድረግ ነው። በዚህም ባሪያው በአንድ ቃል ውስጥ ሁለቱንም የሃይማኖቱን መሠረቶች ይይዛል፦ አምልኮን ለአላህ ብቻ ማድረግንና በሁሉም ነገር በእርሱ ብቻ መታመንን።

ይህች አንቀጽ ለሁሉም ሙስሊም ትልቅ ትምህርት ይዛለች። እርዳታን ከአላህ ሌላ ከማንኛውም ፍጡር መጠየቅ ልብን ወደ ባርነት ይመራል፤ ነገር ግን እርዳታን ከአላህ ብቻ መጠየቅ ልብን ወደ ነፃነትና ወደ ክብር ያወጣል። ስለዚህ ይህችን አንቀጽ በቀን በርካታ ጊዜያት በጸሎታችን ውስጥ ስንደግም ትርጉሟን በልባችን እያሰብን ልንሰግድ ይገባናል። በዚህም ልባችን ከሁሉም ጥገኝነት ነፃ ሆኖ ወደ አላህ ብቻ ይቀርባል፤ ሰላምንና እርካታንም ያገኛል።