سوره یونس — آیه 78

معانی کلمات:

• لِتَلْفِتَنَا: ما را از چیزی منصرف کنی و بازداری.
• الْكِبْرِيَاء: عظمت، سلطنت و بزرگی.
• بِمُؤْمِنِينَ: باورکننده و تصدیقکننده.

تفسیر آیه:

فرعون و اشراف قومش در پاسخ به موسی علیهالسلام گفتند: ای موسی! آیا آمدهای تا ما را از آنچه پدرانمان را بر آن یافتیم (یعنی عبادت بتها و آیین گذشتگان) بازداری و برگردانی، و اینگونه بزرگترینها و سلطنت در زمین (سرزمین مصر) برای تو و برادرت (هارون) باشد؟ و ما هرگز به شما دو نفر ایمان نمیآوریم و تصدیق نمیکنیم که شما فرستادگانی از جانب پروردگار هستید که ما را به عبادت خدای یگانه دعوت میکنید.

آنان در این گفتار، دو بهانه و اتهام را مطرح کردند: نخست اینکه دعوت موسی را مخالف راه و رسم نیاکانشان دانستند و آن را نوعی انحراف از سنتهای کهن پنداشتند؛ و دوم اینکه هدف موسی و هارون را از این دعوت، نه هدایت مردم، بلکه دستیابی به قدرت و ریاست در زمین پنداشتند. سپس با قاطعیت تمام، ایمان آوردن به آن دو را رد کردند و گفتند: ما به شما ایمان نمیآوریم. این سخن نشان میدهد که آنان از روی عناد و تکبر، حق را نپذیرفتند و بهجای بررسی دعوت حق، به بهانههای واهی چنگ زدند.

فواید و پیامهای آیه:

• تقلید کورکورانه از نیاکان و گذشتگان، یکی از بزرگترین موانع پذیرش حق است؛ انسان باید حقیقت را با دلیل و برهان بپذیرد، نه صرفاً بهخاطر اینکه پدرانش بر آن بودهاند.
• دشمنان حق، گاهی دعوت انبیا را به اتهام دنیاطلبی و قدرتخواهی متهم میکنند تا مردم را از آنان دور سازند؛ اما مؤمن باید بصیر باشد و این اتهامات را مانع خود قرار ندهد.
• ایمان واقعی، تصدیق قلبی همراه با تسلیم در برابر حق است؛ نه صرفاً ادعای زبانی. کسانی که با تکبر از پذیرش حق سرباز میزنند، از رحمت الهی محروم میمانند.
• پیامبران و مبلغان دین، باید در برابر اتهامات و سختیها صبور باشند و رسالت خود را با اخلاص و استقامت ادامه دهند، چنانکه موسی و هارون علیهماالسلام در برابر این پاسخ تند و تهدیدآمیز، از دعوت خود دست نکشیدند.