Yunus surasi — Oyat 82

Kalima ma'nolari:

• يُحِقّ — mustahkamlamoq, sobit qilmoq, haqiqatni g‘olib qilmoq.
• الْحَقّ — haq, to‘g‘ri ish, rost so‘z.
• بِكَلِمَاتِهِ — Allohning so‘zlari, amrlari, qonunlari va taqdiri bilan.
• الْمُجْرِمُونَ — jinoyatchilar, gunohkorlar, osiy kofirlar (bu yerda Fir’avn va uning odamlari).

Tafsir:

Alloh taolo o‘z payg‘ambari Muso alayhissalom tilidan haqni sobit qadam qilib, uni botil ustidan g‘olib qiladi. Uning "kalamlari" — ya'ni azaliy so‘zi, amri va taqdiri orqali haqni mustahkamlab, botilni yo‘q qiladi. Bu kalamlar ikki xil: biri — qadariy kalam (taqdir va hukm), ikkinchisi — shariy kalam (Qur’on va ilohiy hujjatlar, mo‘jizalar). Alloh bu ikkalasi bilan haqni yuksaltiradi va botilni yanchib tashlaydi.

Garchi Fir’avn va uning atrofidagi jinoyatchi kofirlar bu haqni yomon ko‘rsalar ham, ularning nafratlari Allohning irodasiga to‘sqinlik qila olmaydi. Muso alayhissalomning asosi va sehrgarlarning iymon keltirishi — buning yaqqol misolidir. Alloh haqni o‘z so‘zlari bilan yuksaltirdi, botil esa har qancha kuchli bo‘lmasin, zoye bo‘ldi. Bu — Allohning va’dasi bo‘lib, u albatta amalga oshadi.

Foydalar:

1. Haq g‘olib bo‘lishi muqarrar — Allohning va’dasi haqdir: haq botil ustidan g‘olib keladi, garchi butun dunyo ahlı unga qarshi chiqsa ham. Bu mo‘minga kuchli ishonch bag‘ishlaydi.
2. Allohning so‘zlari — eng buyuk qudrat — Allohning amri va taqdiri hech qanday to‘siq bilmaydi. U xohlagan narsani "Bo‘l" deyishi bilan vujudga keltiradi. Bu bizga har qanday qiyinchilikda Allohga suyanishni o‘rgatadi.
3. Kofirlarning nafrati haqni yo‘qota olmaydi — Dushmanlarning yomon ko‘rishi va qarshiligi haqning oldida hech narsa emas. Bu mo‘minlarga sabr va matonat beradi.
4. Iymon — eng katta g‘alaba — Muso alayhissalom davridagi sehrgarlar botil yo‘lida edilar, lekin haqni ko‘rganlarida darrov iymon keltirdilar. Bu — haqiqatni tan olish fazilatidir. Har bir inson haqni ko‘rganida, uni qabul qilishi kerak.
5. Allohning hukmiga rozi bo‘lish — Har qanday holatda Allohning hukmi ustundir. Bizning roziligimiz yoki noroziligimiz uning qaroriga ta’sir qilmaydi. Shuning uchun bandaga munosib ish — Allohning hukmiga tan berish va Unga tavakkal qilishdir.
6. Qur’on va mo‘jizalar — haqning dalilidir — Alloh o‘z kalamlari (Qur’on va ilohiy hujjatlar) orqali haqni isbotlaydi. Bu bizga Qur’onga bo‘lgan e’tiqodimizni mustahkamlashga va unga amal qilishga undaydi.