Hud surasi — Oyat 70

Kalimalarning ma'nolari:

• نَكِرَهُمْ — ularni (mehmondorchilik odatiga xilof ravishda, taomga qo‘l urmayotganliklarini) inkor etdi, ya’ni ularni yomon ko‘rib, xushlamadi.
• أَوْجَسَ — ichida yashirdi, qalbida his qildi.
• خِيفَةً — qo‘rquv, xavf.

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom mehmonlari — farishtalar — oldilariga keltirilgan bug‘doy go‘shtidan (yoki qovurilgan buzoq go‘shtidan) yeyishga qo‘l cho‘zmayotganlarini ko‘rgach, bu holatni g‘ayrioddiy deb bildi. Chunki mehmonga taom taqdim etilganda, u yemaslik mehmondorchilik odobiga xilof ish hisoblanardi. Shu sababli u ularni yomon ko‘rdi va ichida ulardan qo‘rquv hissini yashirdi. Farishtalar Ibrohimning qo‘rqayotganini sezib, unga: “Qo‘rqma! Biz Allohning elchi farishtalarimiz. Biz Lut qavmini halok etish uchun yuborilganmiz”, — dedilar. Bu bilan ular Ibrohimning xayolidagi xavfni bartaraf etdilar va ularning kelish sababi uning oilasiga emas, balki Lut qavmiga azob yetkazish ekanini bildirdilar.

Foydalar:

• Mehmonga hurmat va izzat ko‘rsatish, unga taom taqdim etish islomiy odobdir; biroq mehmonning taomdan yemay qo‘yishi uy egasida shubha uyg‘otishi mumkin, bu tabiiy hol.
• Qo‘rqinchli vaziyatlarda Allohga suyanib, sabr qilish va qo‘rquvni yengish kerak; farishtalar Ibrohimni taskin berib, xavfni ketkazdilar.
• Payg‘ambarlar ham insoniy his-tuyg‘ularga ega bo‘lib, qo‘rquvni ichida yashirishlari mumkin; bu ularning maqomiga nuqson keltirmaydi.
• Allohning azobi faqat gunohkor qavmlarga — bu yerda Lut qavmiga — tegishli bo‘lib, solih bandalarga rahmat va xabar yetkaziladi.
• Mehmondorchilikda taomdan yemaslik, agar uzrsiz bo‘lsa, uy egasini xafa qilishi mumkin; shuning uchun mehmon uzrli sababini bildirishi odobdan.