سوره ہود — آيت 83

1) لفظن جي معنيٰ:

• مُّسَوَّمَةً: نشان لڳل، يعني اهڙا پٿر جن تي خاص نشان لڳل هئا.
• عِندَ رَبِّكَ: تنهنجي رب وٽ، يعني الله جي خزاني ۾.
• الظَّالِمِينَ: ظالمن، يعني مشرڪ ۽ گناهگار ماڻهو.
• بِبَعِيدٍ: پري نه، يعني ويجهو.

2) تفسير:

جڏهن الله جو حڪم آيو ته قوم لوط تي عذاب نازل ٿئي، ته الله تعاليٰ انهن جي وسندي کي مٿي کان هيٺ ڪري ڇڏيو ۽ مٽيءَ جا سخت پٿر مٿن وسايا، جيڪي هڪ ٻئي پٺيان ايندا هئا ۽ الله وٽ انهن تي خاص نشان لڳل هو، جيئن اهي دنيا جي ٻين پٿرن کان مختلف هجن. اهي پٿر رڳو قوم لوط لاءِ مخصوص نه هئا، پر اهي ظالمن کان پري نه آهن، يعني جڏهن الله تعاليٰ چاهي ته اهڙا پٿر ڪنهن به ظالم قوم تي وسائي سگهي ٿو. ان ۾ هر ان شخص لاءِ وارننگ آهي جيڪو الله جي نافرماني تي اڙيو بيٺو آهي.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• الله تعاليٰ جي عذاب کان ڪو به ظالم بچي نٿو سگهي، چاهي اهو پراڻي زماني جو هجي يا اڄ جو.
• الله جي خزاني ۾ هر شيءِ جو اندازو ۽ نشان مقرر آهي، هو هر شيءِ تي پوري قدرت رکي ٿو.
• ظلم ۽ نافرمانيءَ جو انجام هميشه تباهي هوندو آهي، ان ڪري انسان کي گناهن کان بچڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ جو عذاب هميشه ويجهو هوندو آهي، ان ڪري توبه ۽ نيڪيءَ ڏانهن موٽڻ ۾ دير نه ڪرڻ گهرجي.
• قرآن مجيد ۾ بيان ڪيل واقعا صرف پراڻيون ڳالهيون نه آهن، پر اهي اسان لاءِ سبق ۽ نصيحت جو ذريعو آهن، ته جيئن اسان الله جي حڪمن تي عمل ڪريون ۽ ان جي عذاب کان بچون.