سوره ہود — آيت 85

1) لفظن جي معنيٰ:

• أَوْفُوا: پورو ڪريو، ادا ڪريو.
• الْمِكْيَالَ: ماپڻ جو اوزار (مپ).
• الْمِيزَانَ: تورڻ جو اوزار (تارازو).
• بِالْقِسْطِ: انصاف سان، عدل سان.
• لَا تَبْخَسُوا: گهٽ نه ڪريو، ڪمي نه ڪريو.
• أَشْيَاءَهُمْ: ماڻهن جون شيون، سندن حق.
• لَا تَعْثَوْا: فساد نه ڦهلائجو، خرابي نه پکيڙيو.
• مُفْسِدِينَ: فساد ڪندڙ ٿي.

2) آيت جي تفسير:

۽ اي منهنجي قوم جا ماڻهو! جڏهن توهان ماڻهن لاءِ ماپيو يا توريو ته مپ ۽ تارازو انصاف سان پورو ڪريو، ۽ ماڻهن کي سندن شيون ۽ حق گهٽ ڪري نه ڏيو. نه ماپ ۾ ڪمي ڪريو، نه تور ۾ گهٽتائي ڪريو، ۽ نه ڪنهن ٻئي نموني سان ماڻهن کي سندن حقن کان محروم ڪريو. ۽ زمين ۾ فساد ۽ خرابي نه پکيڙيو، يعني قتل، ڦرلٽ، ظلم ۽ ٻين گناهن ۾ نه لڳو پئو، جيئن زمين ۾ بگاڙو ۽ بيچيني پکڙجي.

هي آيت حضرت شعيب عليه السلام جي ان نصيحت جو حصو آهي، جيڪا هن پنهنجي قوم مدين کي ڪئي هئي. سندس قوم واپار ۾ بدديانتي ۽ ٺڳيءَ ۾ مشهور هئي؛ ماڻهن کي ماپ ۽ تور ۾ گهٽ ڏيندا هئا ۽ زمين ۾ فساد پکيڙيندا هئا. ان ڪري حضرت شعيب عليه السلام کين ٻڌايو ته ايمان ۽ نيكي جو تقاضو اهو آهي ته واپار ۽ ڏي وٺ ۾ به انصاف ۽ ايماندارِي اختيار ڪئي وڃي، ڇاڪاڻ ته اهو به عبادت ۽ تقويٰ جو حصو آهي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• اسلام صرف عبادتن جو نالو ناهي، پر روزمره جي زندگي، واپار ۽ ڏي وٺ ۾ به انصاف ۽ ايماندارِي جو حڪم ڏئي ٿو.
• ماڻهن کي سندن حق گهٽ ڪرڻ، ٺڳي ڪرڻ ۽ بدديانتي ڪرڻ وڏو گناه آهي، جنهن کان قرآن مجيد سختيءَ سان منع ڪري ٿو.
• زمين ۾ فساد پکيڙڻ، ظلم ڪرڻ ۽ ماڻهن کي نقصان پهچائڻ اسلام ۾ ممنوع آهي.
• انصاف ۽ ايماندارِي سان واپار ڪرڻ ۽ ماڻهن جا حق پورا ادا ڪرڻ الله تعاليٰ کي پسند آهي ۽ ان ۾ دنيا ۽ آخرت جي ڀلائي آهي.
• قرآن مجيد ماڻهن کي اهڙي زندگي گذارڻ جي ترغيب ڏئي ٿو، جنهن ۾ سچائي، انصاف ۽ ٻين جي حقن جي حفاظت شامل هجي، ته جيئن معاشرو امن ۽ خوشحالي سان آباد رهي.