یوسف سۈرىسى — ئايەت 22

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• بَلَغَ أَشُدَّهُ: ئۇنىڭ جىسمانىي كۈچى ۋە ئەقلىي يېتىلىشى ئەڭ يۇقىرى پەللىگە يەتكەن چېغى.
• حُكْمًا: ھېكمەت، يەنى توغرا چۈشىنىش ۋە توغرا ھۆكۈم قىلىش قابىلىيىتى؛ بەزى مۇپەسسىرلەر بۇنى پەيغەمبەرلىك دەپمۇ ئىزاھلىغان.
• عِلْمًا: دىنىي ۋە دۇنيەۋى ئىلىم، چوڭقۇر چۈشەنچە.
• الْمُحْسِنِينَ: ياخشىلىق قىلغۇچىلار، يەنى ئىبادەت ۋە ئەمەلىيەتتە ئەڭ گۈزەل يولنى تۇتقان كىشىلەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

يۇسۇف ئەلەيھىسسالام ياشلىق دەۋرىنىڭ ئەڭ كۈچلۈك، ئەڭ يېتىلگەن چېغىغا يەتكەندە، ئاللاھ تائالا ئۇنىڭغا ھېكمەت ۋە ئىلىم ئاتا قىلدى. بۇ يەردىكى «ھېكمەت» دىن مۇراد — توغرا بىلەن خاتانى، ھەق بىلەن باتىلنى ئايرىيالايدىغان چوڭقۇر چۈشەنچە ۋە پىكىر قىلىش قابىلىيىتى؛ «ئىلىم» دىن مۇراد بولسا — دىن ۋە دۇنيا ئىشلىرىغا ئائىت پايدىلىق بىلىملەر. بەزى ئالىملار بۇ ئاتالغۇلارنى پەيغەمبەرلىك ۋە دىنىي چۈشەنچە دەپمۇ چۈشەندۈرگەن.

ئاللاھ تائالا يۇسۇف ئەلەيھىسسالامغا بۇ ئۇلۇغ نېمەتلەرنى ئاتا قىلىش بىلەن، ئۇنىڭ سابىر-مۇستەھكەملىكى، پاكلىقى ۋە ياخشىلىق قىلغۇچىلىقى ئۈچۈن بەرگەن مۇكاپاتىدۇر. ئايەتنىڭ ئاخىرىدا: «بىز ياخشىلىق قىلغۇچىلارنى مۇشۇنداق مۇكاپاتلايمىز» دېيىلىشى ئارقىلىق، ھەر قانداق مۇئمىن كىشىگە ئۈمىد ۋە تەشۋىق بېرىلىۋاتىدۇ: كىمكى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئىتائەت قىلىپ، ئىخلاس بىلەن ياخشىلىق قىلسا، ئاللاھ ئۇنىڭغا ھېكمەت، ئىلىم ۋە ئۇلۇغ مەرتىۋە ئاتا قىلىدۇ.

بۇ ئايەت پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ۋە بارلىق مۇئمىنلەرگە تەسەللىي بېرىدۇ: قىيىنچىلىقلار ۋە سىناقلارغا سابىر قىلغان، ياخشىلىقنى داۋاملاشتۇرغان كىشىلەر ئاخىرىدا ئاللاھنىڭ ئۇلۇغ مۇكاپاتىغا ئېرىشىدۇ. شۇڭا بىز ھەممىمىز ئاللاھقا ئىتائەت قىلىپ، ئىلىم ۋە ھېكمەت ئىگىسى بولۇشقا، ھەر ۋاقىت ياخشىلىق قىلىشقا تىرىشىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنىمۇ ياخشىلىق قىلغۇچىلار قاتارىغا قوشۇپ، ئۇلارغا ۋەدە قىلغان مۇكاپاتىدىن بەھرىمەن قىلسۇن.