سوره یوسف — آیه 49

معانی کلمات:

• يُغَاثُ: یاری و کمک میشود؛ مراد باران رحمت است که به مردم میرسد.
• يَعْصِرُونَ: میفشارند؛ یعنی انگور، زیتون، نیشکر و مانند آن را برای گرفتن شیره و روغن فشار میدهند.

تفسیر آیه:

پس از آن سالهای سخت و خشکسالی که هفت سال پیاپی ادامه داشت، سالی فرا میرسد که خداوند رحمت خود را نازل میکند و باران پربرکتی میبارد که زمین را زنده میسازد. در آن سال، مردم از قحطی و تنگی رهایی مییابند و به برکت باران و حاصلخیزی زمین، کشتزارها سرسبز و پرمحصول میشوند. در این سال، مردم از فراوانی نعمت، انگور و زیتون و سایر میوهها را میفشارند تا شیره، روغن و عصارههای مورد نیاز خود را به دست آورند. این وعده، نشانه پایان سختیها و آغاز گشایش و فراوانی است که یوسف علیهالسلام در تعبیر خواب پادشاه بیان کرد و آن را نشانهای از لطف و تدبیر الهی قرار داد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که پس از هر سختی، آسانی و گشایشی است؛ همانگونه که خداوند در قرآن وعده داده است: «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا» (با سختی، آسانی است). پس مؤمن هرگز از رحمت خدا ناامید نمیشود.
• تدبیر و برنامهریزی در زندگی، حتی در زمان فراوانی و خیر، ضروری است؛ چنانکه یوسف علیهالسلام با علم به این سال پربرکت، مردم را به صبر و تدبیر در سالهای سختی دعوت کرد.
• این آیه نشاندهنده قدرت بیپایان خداوند است که خشکسالی را به برکت و باران تبدیل میکند و روزی را برای بندگانش میفرستد؛ بنابراین انسان باید همواره به خدا توکل کند و از او یاری بجوید.
• در این آیه، بشارت به رهایی از سختیها و رسیدن به آسایش، دل مؤمنان را شاد میکند و آنان را به شکرگزاری و عبادت بیشتر ترغیب مینماید.