Ra'd surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• Azvoj – juftlar, xotinlar.
• Zurriyya – farzandlar, avlodlar.
• Ayat – mo‘jiza, dalil.
• Ajall – muddat, belgilangan vaqt.
• Kitob – bu yerda: taqdir qilingan hukm va yozilgan vaqt.

Tafsir:

Ey Muhammad! Mushriklar va yahudiylar sizning ko‘p xotin olishingizni va farzandlaringiz bo‘lishini ayb qilib, agar sen haqiqatan payg‘ambar bo‘lsang, nega farishta emassan, deb ta’na qilishdi. Alloh taolo ularga javob berib aytadiki: “Biz sendan oldin ham ko‘plab payg‘ambarlarni yuborganmiz va ularning barchasini ham inson qilib yaratganmiz. Ularga ham xotinlar va farzandlar berganmiz. Ular ham senday oddiy bashar edilar, yeb-ichar, uylanar va farzand ko‘rar edilar. Sen esa bu borada avvalgi payg‘ambarlardan farq qilmaydigan oddiy insonsan. Payg‘ambarlik ularni farishtaga aylantirmaganidek, seni ham farishtaga aylantirmaydi.”

Keyin Alloh taolo mo‘jizalar haqida gapirib: “Hech bir payg‘ambar o‘z ixtiyori bilan mo‘jiza keltira olmaydi. Mo‘jiza keltirish faqat Allohning izni bilan bo‘ladi. Agar Alloh xohlasa, u mo‘jizani payg‘ambar orqali ko‘rsatadi, xohlamasa, hech kim buni majburlay olmaydi”, deydi.

So‘ngra: “Har bir ish va har bir voqea uchun Alloh huzurida yozilgan kitob va belgilangan muddat bor. Har bir narsa o‘z vaqtida, o‘z muddatida ro‘y beradi. U muddat oldinga ham, orqaga ham surilmaydi. Mo‘jizalarning kelishi ham, ularning kelmasligi ham Allohning hikmati va taqdiriga bog‘liqdir”, deb bayon qiladi.

Foydalar:

• Payg‘ambarlarning barchasi inson bo‘lgan, ular ham oddiy hayot kechirgan, uylangan va farzand ko‘rgan. Bu esa payg‘ambarlik insoniyatdan uzoq narsa emasligini va har bir inson Allohning rahmati bilan yuksak maqomga erishishi mumkinligini ko‘rsatadi.
• Mo‘jizalar Allohning irodasi bilan bo‘ladi, bandaning xohishi bilan emas. Bu mo‘minlarga sabr va tavakkalni o‘rgatadi – har bir ishni Allohga topshirish kerak.
• Har bir narsa o‘z vaqtida va o‘lchovi bilan bo‘ladi. Bu esa insonni shoshqaloqlikdan saqlaydi va Allohning taqdiriga ishonishni o‘rgatadi.
• Payg‘ambarlarning inson bo‘lishi ularga ergashishni osonlashtiradi, chunki odamlar o‘zlariga o‘xshagan insonlardan o‘rnak olishadi.