Ибрахим сүрәсе — Аять 51

Сүзләрнең мәгънәләре:

• لِيَجْزِيَ – җәза бирү өчен, ягъни һәркемгә үз эшенең нәтиҗәсен кайтару өчен.
• مَا كَسَبَتْ – кеше эшләп казанганы, ягъни яхшылык яки яманлыктан гыйбарәт булган гамәлләре.
• سَرِيعُ الْحِسَابِ – хисапта бик тиз, ягъни бөтен мәхлукатның гамәлләрен бер үк вакытта, бер секунд эчендә исәпли алучы.

Аять тәфсире:

Бу аять кыямәт көнендәге хәлләрнең бер өлешен бәян итә. Аллаһы Тәгалә барлык кешеләрне дә каберләреннән чыгарып, аларны үз хисаплары өчен бер урынга җыяр. Бу эшнең максаты – Аллаһының һәркемгә үзенең дөньяда эшләгән гамәлләренә тулысынча тиң булган җәза яки әҗер бирүе. Ягъни, кем яхшылык эшләгән икән, ул яхшылыкның әҗерен алыр; кем яманлык кылган икән, ул яманлыкның җәзасын күрер. Бу хисапта һичкемгә золым итү булмас, һәркем үз эшенең нәтиҗәсен тулысынча алыр.

Аллаһы Тәгаләнең "хисапта тиз" булуы – Ул бөтен кешеләрнең гамәлләрен берьюлы, бер мизгел эчендә белеп, аларга тиешле җәзаны бирә алуын аңлата. Аның өчен вакытның озынлыгы яки кыскалыгы юк, Ул һәрнәрсәдән хәбәрдар. Кешеләрнең саны никадәр күп булса да, Аллаһы аларның барысын да берьюлы исәпли ала, чөнки Аның белеме һәм кодрәте чиксез.

Аятьтән алынган файдалар:

• Бу аять мөэминнәргә зур өмет бирә: аларның дөньяда кылган һәр изге гамәле, хәтта кечкенә генә булса да, Аллаһы тарафыннан исәпкә алыначак һәм аларга тулы әҗер биреләчәк.
• Гөнаһ кылучыларны кисәтә: аларның һәр яман эше Аллаһының хисабыннан читтә калмаячак, һәм алар үз эшләренең җәзасын алыр.
• Аллаһының гаделлеген күрсәтә: Ул һәркемгә үз эшенә карап җәза бирә, беркемгә дә золым итми.
• Мөэминнәргә Аллаһының кодрәтенә ышанычны арттыра: Ул барлык мәхлукатларның хисабын берьюлы ала ала, димәк, Аның бернәрсәдән дә гаҗиз калуы юк.
• Кешене дөньяда гамәлләрендә сак булырга өнди: чөнки һәр эшнең нәтиҗәсе булачак, һәм бу нәтиҗә Аллаһының гадел хөкеме белән билгеләнәчәк.