سوره ابراهیم — آیه 51

معانی کلمات:

• لِیَجْزِیَ: تا اینکه پاداش دهد و جزا بدهد.
• کَسَبَتْ: به دست آورد، انجام داد (از خوبی یا بدی).
• سَرِیعُ الْحِسَابِ: زودشمار، کسی که در محاسبه شتاب دارد و در کوتاهترین زمان حساب همه را میرسد.

تفسیر آیه:

این آیه در ادامه بیان حال مجرمان و ظالمان در روز قیامت است که از قبرها بیرون میآیند و در پیشگاه خداوند حاضر میشوند. خداوند متعال این صحنه را بیان میکند تا روشن سازد که همه این وقایع برای آن است که جزای کامل هر کسی را بر اساس آنچه در دنیا انجام داده است بدهد؛ اگر کار نیکی کرده باشد پاداش نیک و اگر کار بدی مرتکب شده باشد کیفر بد. هیچ عملی، کوچک یا بزرگ، از دید خدا پنهان نمیماند و همه اعمال به دقت سنجیده و محاسبه میشود. سپس خداوند میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ» یعنی خداوند در حسابرسی بسیار سریع است؛ او میتواند در یک لحظه حساب همه خلایق را برسد، بدون اینکه به حساب کسی ظلم شود یا حقی از کسی ضایع گردد. این سرعت در حسابرسی نشانه قدرت بیپایان و علم کامل خداوند است که به همه چیز آگاه است و نیازی به زمان و مکان ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه یادآور عدالت مطلق خداوند است؛ هیچ کس نباید گمان کند که اعمالش بدون پاداش یا کیفر میماند، زیرا خداوند حسابرس دقیق و سریعی است.
• ایمان به سرعت حسابرسی خداوند، انسان را به مراقبت از اعمال خود ترغیب میکند و او را از سهلانگاری در انجام واجبات و ترک محرمات بازمیدارد.
• این آیه آرامشبخش مؤمنان است؛ کسانی که در دنیا مورد ظلم قرار گرفتهاند، میدانند که خداوند به زودی حق آنان را از ظالمان خواهد گرفت و عدالت خود را برقرار خواهد کرد.
• آگاهی از اینکه خداوند در محاسبه اعمال شتاب دارد، انسان را به توبه و بازگشت به سوی خدا ترغیب میکند، زیرا هنوز فرصت جبران وجود دارد و خداوند در پذیرش توبه بندگان نیز سریع و بخشنده است.