Ibrohim surasi — Oyat 51

Kalimalarning ma'nolari:

• Li-yajziya: Mukofotlash uchun, jazo berish uchun.
• Kasabat: Qilgan ishi, erishgan narsasi.
• Sari'ul hisab: Tez hisob-kitob qiluvchi.

Tafsir:

Qiyomat kuni barcha insonlar qabrlaridan tirilib, Robbining huzurida hisob berish uchun to'planishadi. Bu ulkan kunning hikmati shundaki, Alloh taolo har bir jonni qilgan amaliga yarasha mukofotlaydi yoki jazoleydi. Yaxshilik qilgan kishi yaxshilik bilan, yomonlik qilgan kishi esa yomonlik bilan javob oladi. Hech kimning amali zoye ketmaydi, na zarracha yaxshilik, na zarracha yomonlik e'tibordan chetda qolmaydi.

Alloh taolo bandalarining hisobini juda tez amalga oshiradi. Uning hisob-kitobi uchun vaqt va muddat kerak emas. U zot bir zumda barcha maxluqotning hisobini bitiradi. Bu Allohning qudratiga oson ishdir. U hech qanday vosita va yordamchisiz, barcha bandalarning amallarini bir onda hisoblab, har biriga munosib jazosini beradi.

Bu holatda har bir inson o'zi qilgan amallarining natijasini ko'radi. Yaxshi amal qilganlar xursand bo'lishadi, yomon amal qilganlar esa pushaymon bo'lishadi, ammo pushaymonlik ularga foyda bermaydi.

Foydalar:

1. Bu oyat musulmonlarga katta bir tasalli va umid baxsh etadi. Chunki ular biladilarki, bu dunyoda qilgan har bir yaxshiliklari, hatto kichik bo'lsa ham, Qiyomat kuni Alloh tomonidan mukofotlanadi. Zulm ko'rganlar, haqqi yeb ketilganlar uchun bu katta bir adolat manbai.
2. Insonni gunoh qilishdan qaytaruvchi eng kuchli omillardan biri — hisob-kitobning tezligini bilishdir. Har bir inson o'z qilmishlariga yarasha jazo olishini yodda tutsa, gunohlarga yaqinlashmaydi.
3. Allohning hisob-kitobi tez ekanligi bizga shuni o'rgatadiki, biz doimo hushyor bo'lishimiz, har bir qilgan ishimizda Allohning nazoratini his qilishimiz kerak. Chunki bizning barcha amallarimiz yozilmoqda va bir kun kelib hisobini beramiz.
4. Bu oyat adolatning haqiqiy manbai Alloh ekanligini ko'rsatadi. Dunyoda adolat to'liq o'rnatilmasa ham, oxiratda har kim haqqini oladi. Bu esa mo'min qalbini taskin beradi va sabr qilishga undaydi.