Hijr surasi — Oyat 20

Kalimalarning ma'nolari:

• Maʼoyish – yashash vositalari, tirikchilik uchun zarur boʻlgan narsalar (taom, ichimlik, kiyim-kechak va boshqalar).
• Man lastum lahu biroziqin – sizlar ularga rizq bermaydiganlar (yaʼni, ularning rizqi sizning zimmangizda emas).

Tafsir:

Ey insonlar! Biz Yerni sizlar uchun yashash maskani qilib, unda sizlarning tirikchiligingiz uchun zarur boʻlgan barcha narsalarni — ekinlar, mevalar, chorva mollari, turli kasb-hunar va boshqa manfaatlarni yaratdik. Shuningdek, Biz sizlarga xizmat qiladigan, lekin ularning rizqini taʼminlash sizning zimmangizga yuklanmagan boʻlgan zotlarni ham yaratdik. Bular — farzandlaringiz, xizmatkorlaringiz, chorva hayvonlaringiz va boshqa maxluqotlardir. Ularning rizqi faqat Allohning zimmasidadir. Siz ularni boqishga qodir boʻlmasangiz ham, Alloh ularga rizq beradi. Bu Allohning sizlarga boʻlgan katta marhamati va fazlidir. Chunki U yolgʻiz Oʻzi barchaga rizq beruvchidir, sizlar esa faqat Oʻz rizqingizni topishga harakat qilasiz.

Foydalar:

• Ushbu oyat bizga Alloh taoloning cheksiz rahmati va karami haqida xabar beradi. U bandalariga nafaqat oʻz ehtiyojlarini, balki ularga bogʻliq boʻlgan boshqa maxluqotlarning ham rizqini kafolatlagan.
• Bu oyat musulmonlarni rizq haqida xavotir qilmaslikka, faqat Allohga tavakkal qilishga va sabr qilishga undaydi. Chunki rizq beruvchi yolgʻiz Allohdir.
• Shuningdek, bu oyat insonlarga mehnat qilish, yer yuzida yaxshilik tarqatish va Allohning neʼmatlarini qadrlash kerakligini oʻrgatadi. Zero, yer yuzidagi barcha neʼmatlar inson uchun yaratilgan va ularni toʻgʻri ishlatish — shukrning belgisidir.
• Bu oyatda insonning oʻzidan pastdagilarga (farzandlar, xizmatkorlar, hayvonlar) gʻamxoʻrlik qilishi, ularning rizqini Alloh taʼminlashini bilishi hamda bu orqali mehr-oqibat va rahm-shafqat tuygʻulari mustahkamlanadi.