Sura Al-Hidżr — Werset 32

Znaczenie słów:

• Mā laka – co z tobą, co ci się stało, co cię powstrzymało.
• Allā takūna – że nie jesteś, że nie należysz.
• Ma‘a as-sājidīn – wśród pokłonów oddających, razem z tymi, którzy się pokłonili.

Tafsir (wyjaśnienie):

Po tym, jak Iblis (Szatan) odmówił oddania pokłonu Adamowi, Bóg – Wszechmogący i Najwyższy – zwrócił się do niego z pytaniem pełnym nagany i wyrzutu: „O Iblisie! Co cię powstrzymało, że nie dołączyłeś do tych, którzy oddali pokłon?”. Jest to pytanie retoryczne, które ma ukazać jego bunt i arogancję. Bóg nie pytał, ponieważ nie znał odpowiedzi – On przecież wie wszystko – lecz po to, aby Iblis sam przyznał się do swojego przewinienia i aby jego wymówka została ujawniona wobec wszystkich stworzeń. Pytanie to podkreśla również, że polecenie oddania pokłonu było jednoznaczne i dotyczyło wszystkich bez wyjątku, a Iblis świadomie je odrzucił. W tym zapytaniu kryje się także surowe upomnienie: jak śmiał sprzeciwić się rozkazowi swego Pana, podczas gdy inni aniołowie posłusznie wykonali polecenie? Jest to moment, w którym ujawnia się prawdziwa natura Iblisa – jego pycha i nieposłuszeństwo, które stały się przyczyną jego upadku i oddalenia od miłosierdzia Bożego.

Korzyści i pouczenia płynące z tego wersetu:

1. Posłuszeństwo wobec Boga jest fundamentem wiary – aniołowie natychmiast wykonali polecenie Stwórcy, podczas gdy Iblis odmówił. Uczy to, że prawdziwy wierzący nie dyskutuje z rozkazami Boga, lecz poddaje się im z pokorą i ufnością.
2. Pycha jest zgubą człowieka – to właśnie wyniosłość i poczucie wyższości doprowadziły Iblisa do buntu. Islam ostrzega przed tą cechą, która oddala człowieka od Boga i prowadzi do upadku.
3. Bóg jest sprawiedliwy w swoim osądzie – zanim wydał wyrok na Iblisa, zapytał go o powód jego postępowania, dając mu możliwość usprawiedliwienia się. To pokazuje, że Bóg nie karze bez uprzedniego wyjaśnienia sprawy.
4. Towarzyszenie dobrym i posłusznym – wyrażenie „wśród pokłonów oddających” wskazuje na wartość bycia w gronie ludzi prawych i posłusznych Bogu. Wierzący powinien szukać towarzystwa tych, którzy oddają cześć Bogu i trzymać się z dala od tych, którzy się buntują.
5. Konsekwencje nieposłuszeństwa – ten werset przypomina, że każde świadome sprzeciwienie się woli Boga ma swoje konsekwencje, zarówno w życiu doczesnym, jak i w życiu ostatecznym. Nieposłuszeństwo wobec Boga nigdy nie pozostaje bez odpowiedzi.