سوره حجر — آیه 48

معانی کلمات:

• نَصَبٌ: خستگی، رنج و تعب.
• بِمُخْرَجِین: بیرون‌شوندگان و خارج‌شدگان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه، حال و روز پرهیزگاران را در بهشت چنین ترسیم می‌کند: آنان در آن باغ‌های بهشتی و در میان نهرهای جاری، هیچ‌گونه خستگی و رنجی به خود نمی‌بینند؛ نه رنجی که از کار و تلاش پدید آید و نه آزاری که از ناملایمات محیطی یا جسمی حاصل شود. چرا که بهشت، سرای آسایش و آرامش کامل است و هیچ‌چیز از آسایش آنان نمی‌کاهد.

سپس می‌فرماید: و آنان هرگز از بهشت بیرون رانده نمی‌شوند و از آن خارج نمی‌گردند. این جمله، نوید جاودانگی و ابدیت را برای اهل ایمان به ارمغان می‌آورد؛ زیرا اگر نعمتی پایدار نباشد و انسان از آن جدا شود، لذت آن ناقص و آمیخته با اندوه خواهد بود. اما خداوند با این بیان، کمال نعمت را برای بهشتیان تضمین کرده است؛ آنان در امنیت کامل و سعادتی بی‌پایان به سر می‌برند و هیچ‌گاه طعم جدایی و محرومیت را نخواهند چشید.

فواید و پیام‌های آیه:

1. رحمت بی‌پایان الهی: این آیه نشان می‌دهد که خداوند برای بندگان مطیع خود، پاداشی فراتر از تصور مهیا کرده است؛ پاداشی که در آن هیچ نقص و رنجی نیست و جاودانگی آن، لذت را کامل می‌کند.
2. انگیزه برای تقوا و اطاعت: وقتی انسان بداند که نتیجه تقوا و پرهیزگاری، رسیدن به آرامش ابدی و دوری از هرگونه خستگی و ناامیدی است، دلش به سوی اطاعت خداوند جلب می‌شود و با امید و شوق بیشتری در مسیر بندگی گام برمی‌دارد.
3. آرامش دل‌ها: این آیه به مؤمنان اطمینان می‌دهد که سختی‌ها و رنج‌های دنیا موقتی است و در سرای آخرت، جبران کامل خواهد شد؛ این باور، دل‌ها را در برابر مشکلات دنیا آرام و مطمئن می‌سازد.
4. محبت به خداوند: دانستن اینکه خداوند چنین نعمت پایداری را برای بندگانش آماده کرده، محبت و شکر او را در دل‌ها زنده می‌کند و انسان را به عبادتی عاشقانه و خالصانه سوق می‌دهد.