سوره حجر — آيت 48

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• لَا يَمَسُّهُمْ: کين نه لڳندو، نه پهچندو.
• نَصَبٌ: مشقت، ٿڪاوٽ، جسماني يا ذهني تڪليف.
• مُخْرَجِينَ: ٻاهر ڪڍيا ويندڙ، يعني جنت مان نيڪالي ڏنل.

2) تفسير:

الله تعاليٰ جنّت ۾ داخل ٿيندڙن جي باري ۾ ٻڌائي ٿو ته انهن کي اتي ڪنهن به قسم جي ٿڪاوٽ، مشقت يا تڪليف نه پهچندي. نه جسم ٿڪبو، نه دل ۾ ڪا ڳڻتي هوندي، نه ڪو ڪم ڪرڻ ۾ مشقت محسوس ٿيندي. اها جنّت جي نعمتن مان هڪ وڏي نعمت آهي ته اتي راحت مطلق آهي ۽ ڪنهن به قسم جي تڪليف جو تصور به ناهي.

ٻيو ته اهي جنّت مان ڪڏهن به ٻاهر نه ڪڍيا ويندا، يعني سندن رهائش هميشه لاءِ آهي، ختم ٿيڻ واري نه آهي. دنيا ۾ انسان کي جيڪڏهن ڪا راحت ملي ٿي ته اها عارضي هوندي آهي، ڪڏهن بيماري اچي ٿي، ڪڏهن پريشاني، ڪڏهن موت، پر جنّت ۾ اهي سڀ شيون ختم آهن. اتي نه ڪا مشقت آهي ۽ نه ڪڏهن نيڪالي جو خطرو آهي. اهو ئي نعمتن جي ڪمال آهي ته راحت به هميشه واري ۽ بقا به هميشه واري.

3) فائدا ۽ سبق:

• جنّت جي نعمتن ۾ هي به شامل آهي ته اتي ڪا به ٿڪاوٽ ۽ مشقت ناهي، جيڪا دنيا جي زندگيءَ ۾ هر وقت محسوس ٿيندي رهندي آهي.
• جنّت جي رهائش هميشه لاءِ آهي، اهو يقين انسان جي دل کي سڪون ڏئي ٿو ۽ آخرت لاءِ ڪوشش ڪرڻ جي ترغيب ڏئي ٿو.
• هي آيت مؤمن کي اها اميد ڏئي ٿي ته دنيا جي تڪليفن جو بدلو آخرت ۾ هميشه واري راحت سان ملندو.
• الله جي نعمتن تي غور ڪرڻ ۽ ان جي شڪر ادا ڪرڻ جو سبق ملي ٿو، ڇاڪاڻ ته اهڙي هميشه واري ۽ بي مشقت راحت صرف الله جي ٻاجھ ۽ سندس فضل سان ئي نصيب ٿيندي آهي.
• اهو به سبق آهي ته دنيا جي عارضي راحتن تي نه ڀاڙيو، پر آخرت جي هميشه واري نعمتن لاءِ نيڪ عمل ڪريو، جتي نه ٿڪاوٽ آهي ۽ نه وڃڻ جو ڊپ.