Аль-Хиджр сүрәсе — Аять 5

Сүзләрнең мәгънәләре:

• әҗәл — билгеләнгән вакыт, гомер ахыры.
• тәсбикъ — алдан килү, алга узу.
• йәстәъхирун — соңга калу, кичектерелү.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә һәрбер өммәтнең (халыкның) гомере билгеле бер чиккә бәйле икәнен хәбәр итә. Бер генә өммәт тә үзенең билгеләнгән әҗәленнән алда һәлак була алмый, ягъни аның гомере киселгән вакыттан элек өзелми. Шулай ук, әҗәле җиткәч тә, ул бер сәгатькә дә соңга калмый, кичектерелми. Ягъни һәрбер җәмгыятьнең, һәрбер халыкның яшәү мөддәте Аллаһы тарафыннан алдан билгеләнгән, һәм ул төгәл рәвештә шул вакытта тәмамлана. Бу — галәмдәге тәртипнең бер өлеше, һәм ул һичкем өчен дә үзгәрми.

Әгәр Аллаһы Тәгалә берәр җәмгыятькә яки кешегә ґәзапны кичектерсә, бу аның мәңгегә калдырылганын аңлатмый. Кичектерү — мәрхәмәт һәм сынау өчен генә. Әмма билгеләнгән вакыт җиткәч, беркем дә ул ґәзапны кире кайтара алмый, кичектерә дә алмый. Бу аятьтә — залимнәргә, Аллаһының рәхмәтенә алданып, гөнаһларын дәвам итүчеләргә куркыныч кисәтү бар: Аллаһының ґәзабыннан беркем дә кача алмый, ул билгеләнгән вакытта һичшиксез килер.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Һәрбер нәрсәнең, шул исәптән кеше гомеренең дә, Аллаһы тарафыннан билгеләнгән чиге бар. Бу — иманның бер өлеше.
2. Аллаһының ґәзабы килгәндә, аны кире кайтарырга яки кичектерергә беркемнең дә көче җитми. Шуңа күрә кеше Аллаһыга тәүбә итеп, аның рәхмәтенә өметләнеп яшәргә тиеш.
3. Аллаһының рәхмәте киң, ул гөнаһлыларга тәүбә өчен вакыт бирә. Әмма бу вакыт мәңгелек түгел — аны акыл белән файдаланырга кирәк.
4. Бу аять кешене Аллаһының кодрәтенә төшенергә, аның хөкемнәренә буйсынырга һәм аның билгеләвенә риза булырга өйрәтә.