سوره حجر — آيت 5

1) لفظن جي معنيٰ:

• مَّا تَسْبِقُ: اڳتي نه ٿيندي، اڳ نه وڃي سگهندي.
• أُمَّةٍ: ڪا به قوم، ڪو به گروهه.
• أَجَلَهَا: ان جي مقرر ڪيل وقت، ان جي موت جو مقرر وقت.
• وَمَا يَسْتَأْخِرُونَ: ۽ نه ئي پوئتي ٿيندا آهن، نه دير ڪري سگهندا آهن.

2) تفسير:

الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته ڪا به قوم پنهنجي مقرر ڪيل وقت کان اڳ نه ختم ٿي سگهندي ۽ نه ئي ان جي مقرر وقت کان پوءِ دير ٿي سگهندي. جڏهن ڪنهن قوم جي هلاڪت جو وقت اچي ٿو ته اهو نه اڳ اچي سگهندو ۽ نه دير سان ايندو. هر قوم جو هڪ مقرر وقت آهي جيڪو الله تعاليٰ مقرر ڪيو آهي، ۽ اهو وقت اچڻ تي ضرور ايندو، ڪير به ان کي اڳتي يا پوئتي نه ڪري سگهندو. ان ۾ ظالمن لاءِ عبرت آهي ته اهي الله جي مهلت ڏيڻ تي ڌوڪي ۾ نه پون، ڇاڪاڻ ته جڏهن عذاب جو وقت ايندو ته ڪا به قوم ان کان بچي نه سگهندي.

3) فائدا:

• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته هر شيءِ جو هڪ مقرر وقت آهي، ۽ الله تعاليٰ جي فيصلي ۾ ڪا به تبديلي نه ٿي سگهندي.
• انسان کي گهرجي ته وقت جو قدر ڪري ۽ نيڪ عملن ۾ جلدي ڪري، ڇاڪاڻ ته زندگي جو وقت محدود آهي.
• هي آيت اسان کي الله جي قدرت ۽ حڪمت تي ايمان آڻڻ جي ترغيب ڏئي ٿي، ته هو ئي سڀني جو مالڪ ۽ حاڪم آهي.
• ظلم ۽ گناهن کان بچڻ جي ترغيب آهي، ڇاڪاڻ ته ظالمن کي مهلت ملندي آهي پر عذاب کان نجات نه ملندي.
• قرآن مجيد اسان کي زندگي جي حقيقت سمجهائي ٿو ۽ آخرت جي لاءِ تياري ڪرڻ جي ترغيب ڏئي ٿو.