سوره حجر — آیه 73

معانی کلمات:

• الصَّیْحَةُ: صدای بلند و هولناکِ عذاب که از جانب فرشته (جبرئیل) نازل شد.
• مُشْرِقِینَ: کسانی که در هنگام طلوع آفتاب و آغاز روشنایی صبح وارد شدند؛ یعنی عذاب در وقت شروق خورشید بر آنان نازل شد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه قوم لوط را به سبب اصرار بر گناه و تکذیب پیامبرشان هشدار داد، سرانجام عذاب خود را بر آنان نازل کرد. آنان در حالی که در غفلت و سرگرمی بودند و به هشدارهای لوط علیهالسلام توجهی نمیکردند، ناگهان صدای مهیب و کوبندهای (که از سوی جبرئیل علیهالسلام ایجاد شد) آنان را در هنگام طلوع آفتاب فرو گرفت. این صیحه چنان سخت و هولناک بود که همگی را هلاک کرد و هیچیک از آنان نجات نیافت. این عذاب در حالی رخ داد که آنان در آغاز روز و در روشنایی صبح بودند تا عبرتی برای دیگران باشد که عذاب الهی نه در تاریکی شب، بلکه در روشنایی روز نیز میتواند فرا رسد و هیچکس از آن گریزی ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

• عذاب الهی ممکن است در هر زمانی، حتی در روشنایی روز و در حالی که انسان در امنیت و غفلت به سر میبرد، فرا رسد؛ پس نباید به تأخیر عذاب مغرور شد.
• اصرار بر گناه و تکذیب پیامبران، سرانجام نابودی و هلاکت را به همراه دارد؛ همانگونه که قوم لوط با وجود هشدارهای مکرر، به سبب لجاجت خود نابود شدند.
• این آیه نشان میدهد که خداوند بر بندگان خود ستم نمیکند، بلکه عذاب، نتیجهی اعمال خود انسانهاست؛ بنابراین مؤمن باید همواره به یاد خدا باشد و از نافرمانی او بپرهیزد تا از چنین عذابی در امان بماند.
• عبرت گرفتن از سرنوشت اقوام پیشین، راهی برای پرهیز از گناه و تقویت ایمان و تقوا در زندگی است.