سوره حجر — آیه 80

معانی کلمات:

• أصحاب الحِجر: ساکنان وادی حِجر، یعنی قوم ثمود.
• الحِجر: سرزمینی میان مدینه و شام (منطقهای در شمال غربی عربستان).
• المرسلین: پیامبران الهی؛ در اینجا مقصود، حضرت صالح علیهالسلام است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه خبر میدهد که قوم ثمود که در سرزمین حِجر (میان مدینه و شام) زندگی میکردند، پیامبر خود حضرت صالح علیهالسلام را تکذیب کردند. هرچند آنان فقط پیامبر خود را دروغگو خواندند، اما چون همه پیامبران از سوی خدای یگانه مبعوث شدهاند و پیامشان یکی است (توحید و عبادت خدا)، تکذیب یک پیامبر به منزله تکذیب همه پیامبران محسوب میشود. این نکته نشان میدهد که رسالت همه انبیا در اصول بنیادین مشترک است و انکار یکی از آنان، انکار همه آنان است. قوم ثمود با این کار، راه کفر و سرکشی را در پیش گرفتند و مستحق عذاب الهی شدند.

فواید و پیامهای آیه:

• وحدت رسالت انبیا: همه پیامبران از آدم تا خاتم، پیام واحدی (توحید و اطاعت از خدا) داشتهاند؛ بنابراین ایمان به یکی مستلزم ایمان به همه آنان است و تکذیب یکی، تکذیب همه است.
• عاقبت تکذیبکنندگان: تاریخ قوم ثمود و دیگر اقوام سرکش، عبرتی است برای بشریت که عاقبت انکار حق و سرکشی در برابر فرستادگان خدا، نابودی و خشم الهی است.
• اهمیت ایمان به همه پیامبران: مسلمانان باید به تمام پیامبران الهی ایمان داشته باشند و این نشانه کمال ایمان و پیروی از راه راست است.
• پندگیری از سرنوشت گذشتگان: قرآن با بیان داستان اقوام پیشین، ما را دعوت میکند که از سرنوشت آنان عبرت بگیریم و راه هدایت و رستگاری را بپیماییم.