سوره نحل — آیه 108

معانی کلمات:

• طَبَعَ: مهر زدن، مُهر کردن، مُهر نهادن بر چیزی به گونهای که نفوذ چیزی دیگر در آن ممکن نباشد.
• الْغَافِلُونَ: بیخبران، غافلان از حقایق و عاقبت کار.

تفسیر آیه:

اینان کسانی هستند که خداوند بر دلهایشان مُهر نهاده است؛ به گونهای که نور هدایت و ایمان به دلهایشان راه نمییابد و پندها و موعظهها در آنها اثر نمیکند. همچنین بر گوشهایشان مُهر زده است، چنانکه آیات الهی را نمیشنوند و از شنیدنِ آن بهرهای نمیبرند و شنیدنشان شنیدنی سودمند و تدبرآمیز نیست. و بر چشمهایشان نیز مُهر نهاده است، به گونهای که نشانهها و دلایل روشنِ یگانگی خداوند را نمیبینند و از دیدنِ آیاتِ آفاقی و انفسی عبرت نمیگیرند. اینان همان بیخبرانِ حقیقی هستند که از آنچه برایشان آماده شده است — از عذاب و کیفر — غافلاند و از راههای سعادت و شقاوت خود بیخبرند.

فواید و پیامهای آیه:

• مُهر شدن دل و گوش و چشم، نتیجهی طبیعیِ لجاجت، کفر و رویگردانیِ پیوستهی انسان از حق است؛ پس انسان باید مراقب حال دل و اعمال خود باشد تا مبادا با اصرار بر گناه و ردِ حق، شایستهی این ختم و مُهر الهی گردد.
• حواس و ابزار ادراک، نعمتهای بزرگ الهی هستند که باید در مسیر شناخت خداوند و بندگی به کار گرفته شوند؛ کسی که از این نعمتها در مسیر حق بهره نبرد، در حقیقت آنها را از دست داده است.
• غفلت از عاقبت کار و فراموش کردن روز جزا، سرچشمهی بسیاری از گناهان و بدبختیهای انسان است؛ پس بیداری و توجه به معاد، عامل اصلی اصلاح رفتار و پرهیز از گناه است.
• این آیه هشداری است به همهی مؤمنان که ایمان خود را پاس بدارند و از هر آنچه که ممکن است موجب سلب توفیق و دوری از رحمت الهی شود، بپرهیزند.