Nəhl surəsi — Ayə 20

Kəlmələrin mənaları:

• "Yed'ûn" – çağırırlar, ibadət edirlər.
• "Min dunillah" – Allahdan başqa.
• "Yahlukûne" – yaradırlar.
• "Yuhlekûn" – yaradılırlar (özləri məxluqdurlar).

Təfsir:

Bu ayə, müşriklərin Allahdan başqa ibadət etdikləri bütlərin acizliyini və dəyərsizliyini açıq şəkildə ortaya qoyur. Onlar Allahı tərk edib, öz əlləri ilə düzəltdikləri heykəllərə, daşlara və ya başqa varlıqlara dua edir, onlardan kömək diləyirlər. Halbuki bu bütlər heç bir şey yarada bilməzlər – nə böyük, nə də kiçik bir şey. Onlar özləri yaradılmışdırlar; insanlar tərəfindən yonulub şəkil verilmiş daş parçalarıdır və ya Allahın yaratdığı məxluqlardır. Bir şeyi yarada bilməyən, özü yaradılan bir varlığa ibadət etmək nə qədər böyük bir cəhalət və azğınlıqdır!

Bu ayə bizə təfəkkürə dəvət edir: Əgər insan özü bir şeyi düzəldirsə və ona öz əli ilə şəkil verirsə, sonra da ona səcdə edirsə, bu, ağlın və fitrətin tamamilə əksinədir. Çünki ibadətə layiq olan yalnız O Zatdır ki, hər şeyi yaradan, heç bir şeyə möhtac olmayan, əbədi və qüdrət sahibi olan Allahdır. O, göyləri və yeri, insanları və bütün varlıqları yaratmışdır. Ondan başqa heç bir məxluq – nə büt, nə peyğəmbər, nə də mələk – ibadətə layiq deyildir.

Ey insan! Bir an düşün: Sənin ibadət etdiyin şey sənin kimi məxluqdursa, onu yaradan Allahı unudub ona tərəf yönəlmək nə qədər böyük bir xətadır. Allah sənə ağıl verib ki, haqqı batildən ayırasan, yalnız Ona ibadət edəsən. Qurani-Kərim bu ayə ilə səni oyandırır və səni doğru yola – tək olan Allaha ibadətə çağırır. Çünki yalnız O, eşidən, görən, dua edənlərin duasına cavab verən və onlara rəhm edəndir. Bütlər isə nə eşidir, nə görür, nə də bir kimsəyə fayda və ya zərər verə bilər.

Gəlin, bu ayədən ibrət götürək və ürəyimizi yalnız Allaha bağlayaq. O, bizi yaradan, yaşadan və ruzi verəndir. Ona ibadət etmək insanı ucaldır, azad edir və həqiqi səadətə qovuşdurur. Bütlərə və ya başqa məxluqlara üz tutmaq isə insanı zəlalətə və məhvə aparar. Allahın rəhməti genişdir – O, tövbə edən bəndələrini bağışlayır və onları haqq yoluna yönəldir.