سوره نحل — آیه 20

معانی کلمات:

• یَدْعُونَ: میخوانند، عبادت میکنند.
• مِن دُونِ اللهِ: غیر از خدا، به جای خدا.
• لَا یَخْلُقُونَ: نمیآفرینند، نمیتوانند بیافرینند.
• یُخْلَقُونَ: آفریده میشوند، ساخته میشوند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به بطلان عبادت معبودان دروغین اشاره میکند و میفرماید: آنهایی که مشرکان به جای خداوند آنها را میخوانند و عبادت میکنند، هرگز نمیتوانند چیزی بیافرینند، حتی کوچکترین موجود را. این معبودان نه تنها خالق نیستند، بلکه خودشان مخلوق و ساخته شده هستند. مشرکان با دست خودشان بتها را از سنگ، چوب و فلزات میساختند و سپس آنها را میپرستیدند. چه عقل سلیمی میپذیرد که انسان چیزی را با دست خود بسازد و سپس در برابر آن خضوع کند و آن را معبود خود قرار دهد؟ این معبودان نه توانایی آفرینش دارند، نه سود و زیانی به کسی میرسانند و نه مالک چیزی هستند. آنها خود محتاج و مخلوقند، پس چگونه میتوانند شایسته پرستش باشند؟ این در حالی است که خداوند متعال خالق همه چیز است و هیچ شریکی در آفرینش ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

• توحید در خالقیت، اساس دین اسلام است؛ تنها خداوند آفریدگار جهان هستی است و هیچ موجودی در این امر شریک او نیست.
• عبادت باید تنها برای کسی باشد که قادر به آفرینش و تدبیر امور است، نه موجوداتی که خود ساخته دست بشرند.
• این آیه انسان را به تفکر و تعقل دعوت میکند تا بطلان شرک را درک کند و با بصیرت، راه حق را برگزیند.
• ایمان به خداوند یکتا، آرامش حقیقی را به قلب انسان میبخشد و او را از وابستگی به موجودات ناتوان رهایی میبخشد.
• شناخت ناتوانی معبودان دروغین، انسان را به شکرگزاری از نعمتهای بیکران پروردگار وادار میکند و محبت او را در دل زنده میسازد.