Nahl surasi — Oyat 20

Kalimalarning ma'nolari:

• Yad'una: chaqiradilar, ibodat qiladilar.
• Min dunillah: Allohdan o'zga.
• Yakhluquna: yaratadilar.
• Yukhlaqun: yaratiladilar, yasaladilar.

Tafsir:

Mushriklar Allohdan o'zga sig'inadigan o'sha "ilohlar" — xoh ular butlar, xoh boshqa narsalar bo'lsin — hech qanday narsani, hatto eng kichik narsani ham yarata olmaydilar. Aksincha, ularning o'zlari yaratilgan va yasalgan narsalardir. Mushriklar bu butlarni o'z qo'llari bilan yasaydilar, ularga shakl beradilar, keyin esa ularga ibodat qiladilar. Qanday aql-idrok egasi o'z qo'li bilan yasagan narsasiga sajda qiladi-yu, uni o'ziga iloh qilib oladi? Bu butlar na foyda bera oladilar, na zarar yetkaza oladilar, na eshitadilar, na ko'radilar. Ular o'zlari yaratilgan ekanlar, qanday qilib yaratguvchi bo'la oladilar? Alloh taolo shu haqiqatni bayon qilib, mushriklarning nodonligini fosh etadi.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonni tafakkurga chorlaydi: o'z qo'li bilan yasagan butiga sajda qilishdan ko'ra, butun olamni yaratgan Zotga ibodat qilish aqlning taqozosidir.
• Alloh taolo o'z bandalariga mehribonligidan ularni shirkdan qaytarib, to'g'ri yo'lga hidoyat qiladi.
• Haqiqiy iloh bo'lish uchun yaratuvchi bo'lish lozim. Yaratilgan narsa hech qachon iloh bo'la olmaydi. Bu esa tavhid aqidasining asosiy tamoyilidir.
• Inson o'z qo'li bilan yasagan narsaga emas, balki o'zini yaratgan Zotga shukr qilishi va Ungagina ibodat qilishi kerak. Bu uning dunyo va oxirat saodatiga erishishining yagona yo'lidir.