Nahl surasi — Oyat 86

Kalimalarning ma’nolari:

• Shurakohum – ularning (mushriklarning) sheriklari, ya’ni Allohga sherik qilib ibodat qilgan butlari va sajda qilgan narsalari.
• Nad’u – chaqiramiz, ibodat qilamiz, duo qilamiz.
• Fa alqaw ilayhimul qawl – ular (butlar) mushriklarga so‘z tashladilar, ya’ni ularga javob berdilar.

Tafsir:

Qiyomat kuni kelganda, Allohga sherik qo‘shgan mushriklar o‘zlari dunyoda Allohdan o‘zga ibodat qilgan butlari va ma’budlarini ko‘rganlarida, ularga qarab: "Ey Robbimiz! Mana bular bizning sheriklarimizdir – bizlar Sendan o‘zga ularga ibodat qilardik va ularni Sening sheriklaring deb bilardik", deydilar. Ular bu so‘zni aytishdan maqsad – gunohlarini o‘sha ma’budlarga yuklash va ularni aybdor qilib ko‘rsatish edi. Ammo Alloh taolo o‘sha butlarga nutq so‘zlash quvvatini beradi va ular mushriklarga qarab: "Sizlar, albatta, yolg‘onchisizlar", deydilar. Ya’ni: "Biz sizlarni o‘zimizga ibodat qilishga chaqirmagan edik, biz sizlarning ibodatingizdan bexabar edik va Allohning sherigi bo‘lishni da’vo qilmagan edik. Sizlar o‘z havoi nafslaringizga ergashib, bizni Allohga sherik qildingiz. Shuning uchun ayb va gunoh o‘zingizga – sizlargadir, bizga emas". Shu tariqa butlar mushriklarni yolg‘onchi qilib, ularning da’volarini rad etadilar.

Foydalar:

1. Qiyomat kuni barcha yolg‘on va batil e’tiqodlar oshkor bo‘ladi va hech qanday bahona qabul qilinmaydi. Mushriklar o‘z ma’budlarini aybdor qilmoqchi bo‘lsalar ham, ularning o‘zlari yolg‘onchi bo‘lib chiqadilar.
2. Alloh taolo har bir zolimning zulmini, har bir gunohkorning gunohini o‘z bo‘yniga yuklaydi. Hech kim boshqasining gunohini o‘z zimmasiga olmaydi.
3. Bu oyat insonni faqat Allohga ibodat qilishga, Ungagina tavakkal qilishga va Uning oldida xolis bo‘lishga chorlaydi. Chunki Allohdan o‘zga ibodat qilingan narsalar – ular butlar bo‘ladimi, odamlar bo‘ladimi – Qiyomat kuni o‘z ibodat qiluvchilariga dushman bo‘lib qoladilar.
4. Inson o‘z e’tiqodi va amallarida hushyor bo‘lishi, haqiqatni izlashi va batil yo‘llardan saqlanishi kerak. Chunki Qiyomat kuni har bir narsa o‘z haqiqiy qiyofasida namoyon bo‘ladi.
5. Allohning qudrati buyukdir – U butlarga ham so‘z berib, ularni gapirtirishga qodirdir. Bu esa Allohning har narsaga qodir ekanligini va Uning hukmi ustun ekanligini ko‘rsatadi.