Ан-Нахль сүрөсү — Аят 9

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• قَصْدُ السَّبِيلِ (касдус-сабийл): туура жол, орто жол, адилеттүү жол. Бул жерде Аллахтын ыраазылыгына алып барган туура жол — Ислам деген мааниде.
• جَائِرٌ (жааир): туура эмес, четке бурулган, акыйкаттан тайган деген мааниде.
• هَدَاكُمْ (хадаакум): силерди туура жолго салмак, жетектемек деген мааниде.
• أَجْمَعِينَ (ажмаайн): баарыңарды, бардыгыңарды деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адамзатты туура жолго баштоону Өзүнүн мойнуна алганын билдирүүдө. Башкача айтканда, Аллах адамдарга акыйкат жолду — Исламды ачык-айкын кылып көрсөтүүнү Өз милдети кылган. Бул жол — Аллахтын ыраазылыгына жеткирүүчү эң туура, эң орто жол. Ал эми Исламдан башка бардык жолдор — христиандык, иудейлик, буддизм, атеизм жана башка ар кандай агымдар — акыйкаттан четтеген, туура эмес жолдор. Алар адамды адашууга гана алып барат.

Андан соң Аллах: «Эгерде Аллах кааласа, баарыңарды туура жолго салмак» — деп билдирүүдө. Бул аят Аллахтын кудуреттүүлүгүн жана каалоосунун чексиздигин көрсөтөт. Эгер Аллах кааласа, бардык адамдарды күч менен болсо да ыйманга келтирмек. Бирок Аллах адамдарга эркин тандоо берген. Ошондуктан адам өзү изденүү, ойлонуу жана чечим кабыл алуу аркылуу туура жолду табышы керек.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адамдарга туура жолду көрсөтүүнү Өз мойнуна алган — бул Аллахтын адамдарга болгон чоң мээримдүүлүгүн жана камкордугун көрсөтөт.
• Ислам — Аллахтын ыраазылыгына алып барган жалгыз туура жол. Башка бардык жолдор акыйкаттан четтеген.
• Аллах адамдарга эркин тандоо берген. Ал кимди болсо да зордоп ыйманга келтирбейт. Бул адамдын ардактуулугун жана жоопкерчилигин көрсөтөт.
• Аллахтын кудурету чексиз — эгер кааласа, баарын туура жолго салмак. Бирок Аллахтын сыноосу жана хикметүүлүгү адамдардын өз эрки менен ыйманга келишин талап кылат.
• Бул аят адамды ой жүгүртүүгө, акыйкатты изденүүгө жана туура жолду тандоого чакырат. Ислам — бул жөнөкөй, түшүнүктүү жана адамдын табиятына шайкеш келген жол.